1918 yılından beri ilçemiz Bozüyük’te sanayi kuruluşu var.O tarihlerde Anadolu’nun birçok yeri sadece tarımla anılırken 108 yıl önce Debreli Mustafa ilk Orman Ürünleri Fabrikasının Bozüyük Kocadağ’da kurmuştu.
Osmanlı’nın nadir sanayi kuruluşlarından biri olan Bozüyük Fabrikasından geriye sadece bir siyah beyaz resim kalmış durumda.
Tabi bu tarihten sonra o fabrikanın yok olmasıyla Bozüyük Kereste konusunda atılımlarını yapmaya başladı ve 1925’de Bozüyük Kereste Fabrikası kuruldu.
Burada anlatmak istediğimiz şey Bozüyük Sanayi tarihinin kerestecilikle başlamasıdır.Ancak bu uzun soluklu olmadı ve Çolak Kiremit ile Atalay Kiremit Fabrikaları toprak sanayisini başlattı.
Bu başlama 1940’lı yıllardan günümüze kadar ilçemizde toprak ürünleri sanayisinin süre gelmesini sağladı.1965 yılında Bozüyük’ün ilk büyük sanayi kuruluşu olan Sümerbank Seramik Fabrikası ile Seramik,Fayans,Vitrifiye sektöründe Bozüyük,Çanakkale ile birlikte Türkiye’nin bu branşta önde gelen şehirlerinden oldu.1970’li yılların sonunda Eczacıbaşı Fabrikaları ve 1980’lerin başında Toprak Seramik Fabrikalarının kurulması ile Türkiye’de vitrifiye ve seramik sektörüne damgamızı vurduk.
Bu tarihsel süreci anlattıktan sonra günümüze ve geleceğimize biraz değinelim.
Bozüyük geldiğimiz 2026 yılında Seramik Sektöründeki ağırlığını biraz yitirmeye başladı;zira sanayimiz çeşitlenme belirtileri gösteriyor.Çarklar artık başka ürünlerin üretilmesinde dönüyor.Aslında 1980’ler başında Demirdöküm,Eti Topkek,Akal ve İdaş gibi fabrikaların seramik sektörü dışında yaratmış olduğu çeşitlilik yelpazesi vardı.Ancak toprak sanayi hep ağırlıklı oldu.
Günümüzde OSB’de toprak sanayi dışında birçok işletmede değişik ürünler üretilmeye başlandı.OSB’nin önümüzdeki süreçte daha da büyütülecek olması sanayimizin çeşitliliğini daha da arttıracak.
Tabi bazı sıkıntılar da yok değil.1980’li ve 90’lı yıllarda Demirdöküm,Artema,Demirer Kablo gibi fabrikaların çalışanlarına ödediği çok yüksek ücretler artık yok.Bunun yanında holdinglere ait fabrikaların mal alım ve tedariklerini büyük şehirlerden karşılaması da ilçe ekonomisine zarar veren bir unsur olarak göze çarpıyor.
Ancak şunu da belirtelim ki; Bozüyük’ün sanayi ve istihdam alanında önü açık. Yapımı devam eden Lojistik Köy Projesi,İstanbul,Kocaeli ve Bursa sanayi bölgelerindeki sıkışma ve daralan OSB alanları yatırımcıyı Bozüyük’e yönlendirecek.
Burada önemli olan yatırım çeşitliliğinin artması,yüksek istihdam sağlanması ve çalışan ücretlerinin azami seviyede olması.
Tahminlerimize göre Poyra Köyü’nden sonra Söğüt Kavşağına kadar sağ tarafta açılacak devasa OSB alanlarına dev firmalar gelecek. Rivayetlere göre Eskişehir’de kurulu bulunan TAİ uçak motorları fabrikasının ek tesislerini bizim bölgemize kurmak istemesi dillendiriliyor.Bunla ilgili henüz somut bir adım olmasa da söylentinin icraata geçip geçmeyeceğini 2030 yılına kadar göreceğiz.
Tabi Bozüyük bu konularda tek seçenek değil.Yenişehir Bölgesinde yeni kurulacak OSB’ler,Pazaryeri İlçesinin yeni geçecek otobanlarla ulaşım ağında güçlenmesi,Osmaneli ve Bilecik’in alanlarının fazla olması,Eskişehir’in Ankara yönünde sanayi bölgelerini büyütmesi Bozüyük’ün rekabet edeceği olgular olarak göze çarpıyor.
Burada bizim avantajımız ise Lojistik Köy Projesi ile gümrüklemenin kolaylaşması ve limanlara ürünlerin kolay ve hızlı ulaşımı bağlamında ön plana çıkıyor.Bir de Bozüyük’ün bölgeleri birleştiren kavşak bir noktada olması,Hızlı Trenle her yere ulaşım,yeni geçecek otobanların olması,sosyal hayatın diğer ilçelere göre daha canlı olması,bir AVM’nin olması,ulaşım kolaylıkları,büyük illere oldukça yakın olması Bozüyük’ün cazibe merkezi olmasında en önemli etkenler.
Toparlayacak olursak; çarkların artık değişmesi,sanayinin çeşitliliğinin artması Bozüyük için olumlu etkiler üretiyor.Bunun yanında her ne kadar nüfus artış hızı az olsa da önümüzdeki yirmi yılda bu artış hızlanabilir.(Arşiv resimleri için fahri muhabirimiz sevgili Hakan Alkan’a teşekkür ederiz.)
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
1930 yılında kurulan Manyezit İşleme Fabrikası çeşitliliği sağlayan ilk kuruluşlardan biri oldu
1970’lerin sonunda inşa edilen Demirdöküm Fabrikasının inşaat alanı
1965 yılında yapılan Sümerbank Seramik Fabrikası 1980’lerde Çitosan adını aldı
