Bozüyük’te Ramazan başladı ve huzur içinde geçiyor.Toplu iftarlar Flamingo Parkı’ndaki Yeni Düğün Salonunda yapılmaya başlandı.Kent Meydanına “Hayırlı Ramazanlar Bozüyük” yazıldı.Havanın soğuk olması nedeniyle gece etkinlikleri,eğlenceler ve Ramazan Pazarı etkinliği düzenlenmiyor.
Bu saydığımız etkinlikler Ramazan Ayının yaz aylarına denk geldiği yıllarda bazen Cumhuriyet Meydanında yapıldı elbette. Kurulan sahnede ney dinletileri,sema gösterileri,sanat müziği konserleri,Karagöz Hacivat gölge Oyunları gibi kültürel gösteriler düzenlendi.Teravih Namazından sonra yapılan bu etkinlikler halk tarafından oldukça da büyük ilgi görmüştü.
“Ah nerede o eski Ramazanlar” gibi bir serzenişte bulunamayacağız; zira aslında pek de fark yok. Tek fark eski Dispanser Binasının hemen üst tarafında bulunan eski su deposunun üzerinden patlatılan Ramazan Topunun artık olmayışı.Bu top 1990’lı yılların başından itibaren kaldırıldı.Kurtuluş Savaşından kalma eski küçük toplardan biriydi.Biz Yeni Mahalleli çocuklar iftara yarım saat kala çok yaklaşmamak kaydıyla etrafında toplaşırdık.Kızıltepe eteklerine genç kızlar oturur, erkek çocuklar ise topa biraz daha yakın bir yerde ayakta beklerlerdi.Topu ateşleyecek olan görevli önce barut doldurur,sonra çimento torbası kağıtlarını namlunun içine bir aparat ile teperek sıkıştırırdı.Sonrasında minarelerden ezan başlar başlamaz top ateşlenir ve patlatılırdı.Etrafa yanmış çimento torbası kağıtları savrulur,namlunun ucundan ateş çıkar ve büyük bir patlama duyulur,etrafa keskin bir barut kokusu yayılırdı.Top patlar patlamaz çocuklar da evlerine doğru koşmaya başlarlardı.Bu patlatma biz Yeni Mahalleli çocukların yaz günlerinde bir vazgeçilmez eğlencesiydi.
İşte sevgili okurlar değişen tek şey bu.Ne top patlıyor,ne de çocuklar başına üşüşüyor.Bir patlama var elbette; bu gelenek devam etsin diye Bozüyük Belediyesi’nin ses fişeği atmasıyla oluşuyor.Çortuk’taki Seyir Terasından patlatılan ses fişeği de aslında Ramazan Topu kadar ses çıkarıyor.Ancak o eski Ramazanlarda gerçek savaş topunun patlamasını izlemeye gittiğimiz günleri de çok özlüyoruz.
Bir de davulcularda ufak bir değişiklik var; Bozüyük’te eskiden herkes birbirini tanırdı ve mahallenin davulcusu da ölene kadar yıllarca değişmezdi.Davulu çalan kişi artık aileden biri gibi oluveriridi.Sahurda haklamaya gelen davulcuya kapı açılır,börek ikram edilir,havlu hediye edilirdi.O da en güzel manilerini söyler,kapının önünden hayırlı sahurlar dilerdi.Şimdi günümüzde davulcular sürekli değiştiği gibi bunu içten gelen bir gelenek olarak değil de bahşiş odaklı yaptıkları izlenimi ağır basıyor.Çok eski yıllarda ise yaz günlerine denk gelen Ramazanlarda şimdiki Cemalettin Köklü Parkı yanındaki eski Belediye Binası (Günümüzde yıkıldı) önünde geceleri şenlik düzenlenirmiş.Meddah,tiyatro gösterisi (O zamanlar kumpanya denirmiş) Hacivat karagöz gösterisi yapılır ve yöresel halk oyunları oynanırmış.Biz bunlara denk gelmedik ancak yaşı 80’in üzerinde olanlar belki de hatırlarlar.
Dedik ya değişen pek bir şey yok. Yozlaşma var,modernleşme ve gelişen şartlar Ramazan Topunu yok etmiş,insanlar sadece kendi dünyasında orucunu,ibadetini ve Ramazan ayını yaşıyor.Ha eskiye göre değişen ve çok güzel olan bir gelenek de günümüzde var; o da toplu iftarlar.Gerek ihtiyaç sahipleri gerekse hemşehrileri ile bir arada iftar yapmak isteyen Bozüyüklüler,ilçemizde faaliyet gösteren fabrika ve küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin finanse ettikleri iftar yemeklerinde buluşuyor.Eskilerde olmayan bu gelenek oldukça güzel.Bunun yanında değişmeyen şeylerden biri de Teravih Namazları.Geçmişte olduğu gibi günümüzde de camileri dolduran Bozüyüklüler gerek mukabelelerde gerekse vakit namazları ile Teravih Namazlarında yan yana saf tutuyor.İsteğimiz üzerine Kızıltepe etekleri eski dispanser binasının hemen sağ üst tarafında bulunan Bozüyük’ün en eski su deposu binası üzerine Yapay Zeka bir savaş topu koydu.Tabi bu eski topların resmi elimizde olmadığı için böyle bir yola baş vurduk ve geçmişi günümüze görsel olarak taşımak istedik.Hepimize hayırlı Ramazanlar olsun.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
