Bozüyük Köyleri haberlerimizde bu hafta Yeniüreğil Köyü’nü tanıtmaya çalışalım. Bir bilgide şu ifadeye rastladık;
“Köyün kuruluşu Kütahya’ya bağlı Eskiüreğil köyünden yaklaşık 1888 yılında gelen dokuz hane tarafından kurulmuştur”
Bozüyük Tarihi kitabında böyle yazsa da çelişkili bilgiler de mevcut.Tarihçi Mehmet Can Çetin’in kaynak kitabında ise şöyle yazar
“Yeni Üreğil köyü yerelde
anlatıldığı gibi Kütahya-Bilecik sınırındaki Eski Üreğil’den ayrılarak
kurulmamıştır. Zira her iki köyde eskidir. Arşiv kayıtlarında
köye ait 1572 tarihli timar defteri mevcuttur. Yeni Üreğil köyü
kayıtlarda Küçük Yüreğil olarak geçmekte ve 438 numaralı icmal
defterinde 7 hane, 2 mücerred, 1592 akçe hâsılı olarak kaydedilmiştir”
Tarihsel kaynak arşivlerinde bu şekilde geçiyor.Bir Türkmen (Manav) köyü olan Yeni Üreğil çok zaman Eski Üreğil Köyü ile karıştırılır.Eski Üreğil Cihangazi’den sonra gelen il sınırı ötesinde Kütahya İline bağlı olan bir köydür ancak Bozüyük’le bütünleşmiştir.
Bu bilgileri verdikten sonra köyün konumundan biraz bahsedelim;
Yeniüreğil Köyü’ne Cihangazi Köyü’nün içinden geçilerek gidiliyor.Cihangazi Merkezden,cami karşısından sağa ayrılan yol Yeniüreğil’e ulaşıyor.Derin bir çukur vadi içine kurulu köy bir orman köyü.Tarım arazileri çok az olan köyün 2025 sayımı nüfusu 105 kişi.Bozüyük’e 33 kilometre mesafede olan köy oldukça yeşil bir doğa yapısına sahip.Köyün 1800’lü yıllarda nüfusu tabi oldukça fazla.Çok göç veren köylerimizden bir tanesi olmuş.
Üreğil ne demek? Onu da kısaca anlatalım;
“Üreğil” kelimesinin Türkçede yaygın kullanılan bir sözlük anlamı yoktur. En çok yer adı olarak karşımıza çıkar. Örneğin Ankara, Sivas ve Bursa’da Üreğil adını taşıyan yerleşimler bulunmaktadır.
Bu adın kökeniyle ilgili en güçlü açıklama, Oğuz boylarından Yüreğir Boyu (eski biçimleriyle Ürekir, Üregir) adına dayanmasıdır. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre zaman içinde Anadolu ağızlarında görülen r → l ses değişimi nedeniyle Üregir/Yüregir → Üreğil/Yüreğil biçimleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca tarihî kaynaklarda “Yüregir” adının “daima iyi iş gören ve düzen kuran” anlamıyla açıklandığı belirtilir.
Yani burada da anlatıldığı üzere Yüreğir veya Üregir isimleri de kullanılmış.Ancak biz Bozüyüklüler bu köyün ismini hep Üreğir olarak telaffuz ederiz.
Geçtiğimiz birkaç yıl içinde köyde artık geleneksel hale getirilen ve Kurban Bayramı günlerinde düzenlenen Voleybol Turnuvası oldukça ilgi çekti ve haberlerimize de yansıttık. Gençlerin,Bozüyük’te yaşayan Yeni Üreğillilerin köylerinde toplanarak böyle güzel bir organizasyonu düzenlemeleri ve bir arada olmaları köyün canlı tutulması açısından oldukça önemli.
Bunun dışında yaz aylarında köy günü veya şenliği adı altında toplantılar da düzenleniyor.
Yeniüreğil’e köylüler dışında gidenler genel olarak köyün içinden geçip gittikleri için köyün güzelliğini pek fark edemezler.Tavsiyemiz köyde bir müddet durun.Temiz havasını ciğerlerinize çekin.Yaklaşık bin metre rakımda olan Yeni Üreğil’in temiz ve çam havasına doyamayacaksınız.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
