Saklı kalmış tarih hep merak konusu olmuştur.Bozüyük’ün bilinen tarihi geçmişinde Friglere kadar gidebilsek de bazı antik Bizans döneminden kalma kalıntılar hakkında sadece tahmini fikir sahibi olabiliyoruz.
Kayıtlı tarih Osmanlı Dönemi ile gün yüzüne çıksa da daha önceki dönemlerdeki yaşantıya ait sadece izler var.Bunlar ilçemiz yakınındaki Saraycık Köyü’nde bulunan antik sütün kalıntıları,İçköy yakınındaki benzer kırık sütunlar ve Dodurga yakınlarındaki kalıntılar.
Her ne kadar Saraycık Bölgesindeki yaşantıya ait hiçbir tahmin ve bilgimiz olmasa da İçköy Bölgesi’nde Minea (Mine) şehrinin olduğunu biliyoruz.Bunun yanında şimdiki Dodurga Barajı’nın olduğu alanda Teodore (Todur) Kentinin varlığından söz ediliyor.
Osmanlı Arşivlerinde ise bir Tantona isminden söz ediliyor.Günümüzde Sarısu ismini verdiğimiz Baraj Bölgesinin güney ve batısından gelen küçük derelerin beslediği çaya kaynaklarda Tantona Deresi namı- diğer Darıdere deniyor.
Tantona’yı her ne kadar bir dere ismi olarak anlasak da bu bölgenin Bizans Dönemindeki isminin Tantona olabileceği varsayımına da ulaşıyoruz.Bilindiği gibi Bizans İmparatorluğu’nun Bitinya Bölgesi ilçemiz topraklarını da kapsıyor.Bunu günümüze uyarlayacak olursak Marmara Bölgesi’ne karşılık gelen bir alan olduğunu anlayabiliyoruz.Bitinya içindeki Tantona tam olarak neresiydi?
İşte bununla ilgili net bir bilgi yok.Tahminimiz ve bazı tarihçilerle hem fikir olduğumuz kanıya göre Tantona Bölgesi şimdiki Dodurga,Çokçapınar,Yörükyayla,Erenköy,Kandilli,Kaağaç,Bozalan ve Kuyupınar köylerini içine alan bir yer.Geçmişte Kandilli’den çıkan tarihi eserler,Darıdere kırsalındaki antik mezarlar,Sarısu Vadisi’nin bitimindeki Antik Kale kalıntıları ve Dodurga Barajı kenarında duran haber görsellerimizde de gözüken sütunlar Tantona’nın medeniyetinin bir işareti olsa gerek.Bu bölge İnegöl tekfurluğuna mı, yoksa Bilecik tekfurluğuna mı bağlıydı? Bunlar merak edilen sorular.En çok merak ettiğimiz ise bu antik yerleşimler nasıl yok oldu?
Bununla ilgili kaynaklarda hiçbir bilgi olmasa da tarihçilerin kanaatine göre binli yılların başında bölgede meydana gelen büyük bir depremle yok oldular.Geçmişin izleri ise kalan birkaç taş parçası.
Sarısı Vadisi elbette çok ilgi çeken bir yer.Zira buradaki basit demir madeni,gizlenmeye elverişli derin vadi çukuru,kervan yollarının buradan geçmesi ve de bazen göze çarpan çok eski değirmenlerin temel kalıntıları.
Tabi başka yerlerde de medeniyet izleri var.Toprak Fabrikalarının inşası sırasında çıkan kalıntılar,rivayetlerde sıkça söz edilen Karapınar Manastırı,kuzeye bakacak olursak Günyarık Köyü yakınında bulunan Bizans Dönemi kalıntıları.
Bunlar hep yüz yıllar önce yaşanmışlıkların izleri.Bozüyük’ün isminin Lamunia olduğu dönemden kalma da bazı tabletler ve yazıtlar bulunsa da bunların şimdi nerede olduğu belli değil.
Osmanlı kaynaklarında her ne kadar Lamunia ismine rastlanmasa da Tantona ismine yer verilmiş.Bu da buranın çok bilinen bir yer olduğunu gösteriyor.Gündem11 olarak geçmişin izlerini haberlerimizde hep sürdük ve sürmeye devam edeceğiz.Belki tam olarak belgeleyemesek de bir şeyleri ortaya koymak geleceğe bir miras bırakmak anlamına gelebilir.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
