Geçtiğimiz günlerde Balıkesir’in Sındırgı İlçesinde olan 6.1 Şiddetindeki deprem Bozüyük’te de çok hissedildi ve ilçemizi salladı.
Deprem Türkiye’nin bir gerçeği.Yerkabuğu ve doğa olayı olan depremler dünyanın her yerinde olabiliyor.Ülkemizde de sıkça gerçekleşen depremler korkutuyor.Aslında depremden korkulacak bir durum yok.Ancak binalarımızdan ve evlerimizden korkuyoruz.Zira Türkiye’de birçok ev depreme dayanıklı değil.Geçmiş yıllarda kurallara uyulmayarak yapılan yapılar 6 şiddetinde bir depremde bile yıkılabiliyor.
Bozüyük’e mercek tutacak olursak;tabi bununla ilgili geçmişte birçok haber yaptık.Bozüyük’ün yaklaşık on kilometre güneyinden geçen aktif bir fay hattı bulunuyor.Bunu neden yazıyoruz? Sürekli anlattığımız bu fay aktif bir fay ve deprem riski barındırıyor.Bilimsel araştırmalarda,Türkiye’nin deprem haritalarında gösterilen bu fay Eskişehir’in batısından başlayıp,Satılmış Köyü,Çukurhisar,Oklubalı,İnönü,Kandilli,Kuyupınar istikametini takip ederek Erikli Dağlarının altından İnegöl istikametine ilerliyor.İki kısım olarak gösterilen bu fayların batısındaki İnönü Dodurga Sekmenti olarak adlandırılıyor.Bu fayın 1800’lü yılların başında bir deprem ürettiği rivayet edilse de bununla ilgili net bir bilgi yok.Rivayetlerde söylenen bir konu ise Bozüyük’ün İçköy Mahallesi’nde çok eski çağlarda bulunan Minea Antik Kenti ile Dodurga Barajı’nın olduğu yerde bulunan Teodore Antik Kentinin bu fay üzerinde gerçekleşen depremler neticesinde yok oldukları.
Bozüyük’ün güneyinde bulunan bu fayın ne zaman ne kadar deprem ürettiği bilinmese de Çukurhisar Fayı 20 Şubat 1956 tarihinde 6.4 şiddetinde bir deprem üretti.Merkezi Çukurhisar ilçesi olan (Bozüyük’e yaklaşık 35 kilometre) olan deprem Bozüyük’e bir zarar vermemiş.Çünkü o tarihlerde Bozüyük’te genel olarak ahşap ve kerpiç yapılar var.Yaşlılarımız sadece birkaç evin bacasının yıkıldığını söylerler.Yüz yılda yada iki yüz yılda bir gerçekleşen bu tip gerilim boşalmaları Çukurhisar Fayının enerjisini bitirmiş vaziyette.Ancak devamındaki İnönü Dodurga Sekmentinin enerjisinin ne olduğunu bilmiyoruz.
Bozüyük’ün şehir merkezinin altında herhangi bir aktif fay yada deprem riski barındırıan bir enerji birikimi yok.Hatta Bilecik ili genelinde tüm yerleşim merkezlerinde de yok.Bilecik İli haritalarda birinci derece deprem bölgesinde gösteriliyor.Bunun sebebi Bozüyük’ün güneyinde olan fay.Bu segment ne zaman harekete geçer,yada geçer mi geçmez mi bilinmiyor.Tarihsel kuşakta bu bölgede gerçekleşmiş bir deprem kaydı da bulunmuyor.Ama bu fayın deprem üretmeyecek ölü bir fay olduğu anlamına da gelmiyor.Bilim insanları buradaki hareketliliği ve enerji birikimini dikkatle incelemeli.Tahmin yapmaya gerek yok.Haritalarda ve bilimsel çalışmalarda bariz bir şekilde gözüken bu fayların tıpkı 1956’da olduğu gibi yine 6’nın üzerinde deprem üretme riskinin her zaman olduğunu unutmamamız lazım.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
