Ne yapılabilir?

Bozüyük’te neden sel oluyor?” sorusuna birçoğumuz “Alt yapı yetersiz” cevabını verebiliriz. Doğrudur,yanlıştır.Bu kanı kişiden kişiye göre de değişebilir.

Elbette ki vatandaş olarak bizlerin isteği ilçemizin çok iyi “Bozüyük’te bir alt yapısı olması ve yoğun yağışlarda tek bir küçük gölet oluşmadan alt yapı ile Kocadere’ye akıp gitmesi.

Tabi bununla ilgili çeşitli zamanlarda muhtelif çalışmalar Bozüyük Belediyesi tarafından gerçekleştirildi.En eski çalışma ise 1950’li yıllarda Tekke Mahalle Kumluk Bölgesi’nden gelen selin ana yola zarar vermemesi için şimdiki Kapalı Çarşı yanı ile Hükümet Konağı yanına kazılan yer altı su geçidi olmuştu.Bunun yanında tren yoluna zarar vermemsi için İstasyon Parkı yanından başlayan su kanalı da çok eski yıllarda sel felaketinin önlenmesi için yapılan çalışmaydı.Ancak Bozüyük’ün sigortası dediğimiz Kocadere’nin (Kanal) kazılıp suyun Karasu’ya aktarılması Bozüyük’ü sel felaketlerinden önleyen en önemli tedbir oldu.

Peki sel nereden geliyor?

İlçemiz Bozüyük’ün çok yoğun yağışlarda sele maruz kaldığını görüyoruz.1000 metre rakıma yaklaşan Poyra Bölgesinden akan sular her ne kadar ilçe merkezine doğru gelse de bu bir tehdit oluşturmuyor. Yani doğu batı ekseninde akan sular merkeze uzak bir noktadan geldiği için gerek emilim gerekse geniş alana dağılım sonucu ilçe merkezinde sıkıntıya yol açmıyor.

Güneye baktığımızda ise yine çok büyük bir tehdit yok. Zira Kovalıca Tepeleri denen yükseltilerde sele sebep olacak dereler az ve bu derelerden gelen küçük çaplı seller ilçe merkezine ulaşmadan Kocadere ile birleşiyor.İlçe merkezine uzak olan bu tepelerden gelen su da emilim yardımıyla yerleşim yerlerine ulaşmıyor.

Batıda ise bir sorun gözükmesi mümkün değil çünkü yükselti batı yönünde oldukça alçalıyor ve sel suları zaten eğim yardımıyla Karasu’ya akıyor.

Sorun kuzey kısmında düğümleniyor. Bozüyük merkeze çok yakın olan yerleşim alanları dibindeki Kızıltepe,Sarıbayır,Düzdağ Tepeleri,Üyük ile Kızıltepe arasında kalan tepeler ile Nanedere tarafındaki birkaç küçük dere ilçe merkezinde su birikintilerine neden oluyor.Özellikle Kızıltepe ile Sarıbayır Tepe arasında kalan Kabakdere ve Üyük Tepe ile Kızıltepe arasında yer alan Bağlık alanındaki tepeler arasında bulunan beş ayrı dere Bozüyük’e yoğun sel sularını getiriyor.

1990’lı yılların sonunda Belediye Başkanı Ahmet Berberoğlu zamanında yaşanan sel felaketi orta yaşlılarımızın hatırladığı en dehşet sel felaketi oldu. Türkiye’de afet bölgesi ilan edilen Bozüyük’e hatırı sayılır bir yardım geldi ve bu paralar ile Kumluk’tan başlayarak Söğüt Yolu altından Kocadere’ye kadar içinden insan geçebilecek çarpa sel suları boruları yer altına döşendi.Bunun yanında Bağlık Bölgesi’ndeki bu saydığımız beş dereye akıntının hızını kesecek bentler de inşa edildi.

Aynı uygulama o dönemde Kabakdere’den gelen sel için de yapılmalıydı ancak alt yapı yapılmadan sadece sel yolu açık bırakıldı. Şimdi sorun tam da buradan kaynaklanıyor.Yeni Mahalle’nin üst kodlarındaki başta Kabakdere ve diğer derelerden gelen seller yer altından değil de yer üstünden aktığı için ana yolun kuzey kısmını kaplıyor ve eğim ile birlikte şehir merkezine akıyor.Buradan da her ne kadar Fabrika Mahalle’ye doğru aksa da eğimin daha fazla olmasıyla güney kısmında yoğunlaşıyor.

Kumluk Dere’nin topladığı Tekke Mahalle’den gelen sel suları her ne kadar yer altından aksa da taşan sular Orgeneral Hüsyin Kıvrıkoğlu Caddesi eğimi ile döner kavşak noktasına geliyor.Ancak bu sular çok da etkili değil.Özellikle Yeni Mahalle Kızıltepe kısmından gelen seller Bozüyük’te su birikintilerinin çoğalmasına neden oluyor.Ve bu su akışı en çukur yerler olan Kapalı Pazar ve Çarşı Mahalle arasında birikmelere neden olabiliyor.

Ancak Bozüyük olarak şansımız o ki; batı-doğu yönünde olan eğim sel sularının çok beklemeden en geç bir saat içinde Kocadere isalesi ile Karasu’ya akmasını sağlıyor.Bozüyük Fabrikalar Bölgesi’nden Bölge Trafik İstasyonuna kadar olan eğim ve yaklaşık yüz elli metrelik kod farkı sebebiyle uzun süre sel sularına maruz kalmıyor.

Peki ne yapılabilir?

Bizler gazeteciler olarak teknik uzman değiliz ancak fikir yürütecek olursak;tıpkı Söğüt Yolu’nda olduğu gibi Yeni Mahalle’nin sel yolları da geniş borularla yer altına alınabilir diye düşünüyoruz.Üstten fazla gelebilecek sel suları için de ana cadde altına geniş yağmur boruları döşenerek ve ana cadde zemin kodunda bu suların çok geniş ızgaralarla yağmur giderlerine akıtılması ile sorunun kökten çözüleceğine kanaat getiriyoruz.

Sel Felaketleri bir afettir.Bu afeti tam olarak 90’ların sonlarında yaşadık ve çok etkilendik.Bunun yanında 2013 yılında ve geçtiğimiz hafta yoğun seller oldu.Bir haftada yağması gereken yağmur birkaç saat içinde çok şiddetli yağarsa her yerde sel taşkınları görülebilir.Bunu Türkiye’nin birçok yerinde ulusal medyada görüyoruz.Burada önemli olan bu akışı en verimli ve hızlı bir şekilde yer altına almak,üst zemine zarar vermeden alt isalelerle Kocadere ve Karasu’ya ulaştırmak.

Şimdi gelinen noktada Belediye Yönetimi eleştiriliyor. Bu gibi durumlarda bu eleştiriler normal.Zira bazı vatandaşlarımızın bodrumlarına ve dükkanlarına su doldu.Bozüyük Belediyesi bundan sonra alt yapıya daha fazla önem vermeli ve tıpkı 90’larda yapılan gibi geniş yer altı hatları ile yağmur giderleri inşa etmeli.

Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi