Bozüyük’ün köylerinin dağılımına baktığımızda ve şehir içindeki ana caddeyi merkez aldığımızda büyük oranının güneyde olduğunu görüyoruz.
İlçemizin 42 köyü ve bir de Beldesi var.Bu köylerden sadece 12 tanesinin kuzey kısmında olduğunu görüyoruz.Poyra,Çerkezçepni,Metristepe,Düzdağ,Dübekli,Günyarık,Alibeydüzü,Kızıltepe,Akçapınar,Hamidiye ve Karabayır Köyleri ilçemizin konumuna göre Kuzey kısmında.Geriye kalan 30 köyümüzün çoğunluğu güneyde.Bir de batı ve Güneybatıda kalan küçük bir kısım var; onlarda Alınca,Aşağıarmutlu,Delielmacık,Muratdere ve Aksu diyebiliriz.Diğer yandan Kozpınar’dan başlamak üzere Osmaniye’ye kadar Dodurga Beldesi dahil güney kesiminde.
Peki bunun nedeni ne olabilir?
Bozüyük’ün köylerinden birçoğunu 1800’lü yılların sonlarında gelen Rumeli Göçmenleri kurdular.Bu zaman kadar Aksutekke,Dodurga,Günyarık,Delielmacık,Kızılcapınar,Aşağıarmutlu,Çaydere,Bozalan,Kapanalan,Kuyupınar,Muratdere Köyleri var ve bunlar Osmanlının ilk yıllarında Oba (Konar Göçer) olan daha sonra yerleşik düzene geçen Manav ve Yörük Köyleri.1876 yılından 1892’ye kadar Balkanlardan göçen muhacırlar ve hemen hemen aynı yıllarda Kafkasya’dan göç eden Çerkezler Bozüyük Köylerini çoğalttılar.Bunların büyük bir kısmının güneye kurulmasındaki etkenlerin başında ormanların bu kısımda olması geliyor.Yakacak ihtiyacının kolayca karşılanabildiği ormanlık arazilerin yanı sıra buraların açılarak tarla oluşturulmasında Bozüyük Kasabası sınırları içinde olan çok geniş topraklar vardı.Ayrıca hayvancılık için geniş meraların,yaylaların,otlak alanlarının bulunduğu en verimli araziler de güney kısmındaydı.Tabi buralar gelişi güzel seçilmedi.Göçler sırasında Osmanlı Devleti göçenlerin bu kısımlara yerleştirilmesine ferman buyurdu.Ancak köylülerin köy kurmak için tam olarak nokta atışını gerçekleştirdiğini biliyoruz.Su kaynaklarının zengin olması köylerin kurulmasında en önemli etken oldu.Bunun yanında poyrazdan esen sert rüzgarları en az alan kuytu alanlara kurulmasına da dikkat edildi.Sel baskınlarından korunmak adına tehlikeli dere yataklarından da uzak durularak yer tespitleri yapıldı.Osmanlı’nın sadece muhit olarak gösterdiği yerlere Balkan ve Kafkas Göçmenleri köylerini kurarken yer olarak çok hassas kararlar verdiler.
Günümüzde tabi köyler büyük miktarda boşaldı.1970’li yılların sonlarından itibaren Bozüyük İlçe merkezine yoğun göç veren köylerde sadece yaşlılar kaldı.Evlerin çoğu yıkıldı ve terk edildi.Ancak özellikle güney köylerimiz artık günümüzde hafta sonları hareketli oluyor.Köy sokaklarında ve meydanlarında lüks araçları görmek mümkün.Bunun sebebi ise köylülerin hafta sonlarında şehrin karmaşasından bir nebze olsun kurtulup köylerine gelerek kafa dinlemek istemeleri.
Köylerin her ne kadar hafta içi boş gibi gözükse de hafta sonları hareketli olması bizleri mutlu ediyor.Zira köylerin tamamıyla terk edilmediğinin bir göstergesi oluyor bu.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
