Bozüyük’ün ünlü Yirce Dağı’nın isminin nereden geldiğinden bahsetmek istiyoruz bugün.
Yirce ismini Türkiye’nin çeşitli yerlerinde görmekteyiz.Çorum’da Yirce isminde bir köy var.Bunun yanında Osmaniye Adana sınırında çok bilinen bir Yirce Yaylası ve Giresun’un Keşap İlçesi Karakoç Köyü çevresi ile Konya’nın Yalıhöyük İlçesi’nin dağlık alanlarına Yirce ismi verilmiş.
Bozüyüklüler aslında Yirce ismini pek bilmez ve telaffuz etmez.Biz Bozüyüklüler halk arasında bu dağa Kocadağ der geçeriz.Zira köylüler arasında da bu isimle bilinir.
Yirce Dağı Uludağ’ın doğu silsilesindaki son dağ olarak yer almakta.Uludağ,İnegöl Dağı ve Yirce Dağı bütünleşik bir silsiledir.

Yirce Dağı Bozüyüklüler arasında Kaladağı olarak da anılır.Şimdi bu isimlere bir mercek tutalım.
Yirce kelimesinin tam olarak ne anlama geldiğini araştırdığımızda karşımıza bir şey çıkmadı.Tahmin yürütecek olursak bu kelime “yer” kelimesi kökeninden türeme Yerce kelimesinin harf değişimine uğramış bir hali.Yani “Burası güzel bir yerceye (yere) benziyor” şeklinde Osmanlılar ilk yayla göçlerinde bir cümle kurmuş olabilirler.
Yerce kelimesinin de Yörük lisanında Yirce’ye evrilmiş olabileceğini düşünüyoruz.Gerçek o ki bu yerlere Yerce yada Yirce ismini Osmanlılar vermiş.Günümüzde de resmi coğrafi işaretlemelerde bu dağların adı Yirce olarak geçmekte.
Yirce Dağları Osmanlılar için oldukça önemli zira kuruluş döneminde kışlık ve yazlık olarak yayla göçlerinin temel rotasını oluşturuyor.

Kala kelimesi de Osmanlılardan kalmış olsa gerek. Kala’da “kalmak” kelimesinden kısaltmaya uğramış bir terim olabilir.Yani yaz başında gidilen ve yaz boyu kalınan yer bağlamında Kala denmiş olabilir.
Bizim Kocadağımız olan güneydeki bu yüksek zirveler silsilesi Domaniç Bozüyük ve Tavşanlı Pazaryeri ilçeleri sınırları arasında kalan yüce bir dağ gurubu. Zirve yüksekliği 1906 metre olan bu grubun içinde yükseklikleri 1500 ila 1850 metre arasında onlarca zirve bulunuyor.Bunların tabi ki her birinin ayrı ayrı isimleri var ancak konu çok uzayacağı için bunlara girmeyeceğiz.
Yirce Dağları Bilecik İl sınırları içinde bulunan en geniş alana yayılmış ve dorukları en yüksek coğrafi yükselti grubu.Ama bir diğer önemli özelliği haberlerimizde hep bahsettiğimiz ormanlık alanları ve yaylaları.Tabi bunlara tekrar değinmeye gerek yok zira birçok kez detaylı anlattık.Merak edenler geçmiş haberlerimizde bulabilirler.
Toparlayacak olursak aslında biz Yirce ismini fiziki haritalarda ilkokul yıllarımızda öğrendik. Bizden öncekiler belki de Yirce adını hiç duymadılar ve Kocadağ deyip geçtiler.Ancak Kala ve Yirce isimlerinin eski kaynaklarda olduğu ve Osmanlılar zamanından geldiği kanaatini taşıyoruz.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi


