Son on yılda etkilerini fazlasıyla yaşadığımız küresel iklim değişikliği ve kuraklık tehdidi su kaynaklarımızın azalmasına neden olabilecek boyutlara yaklaşmaya başladı.
Bozüyük’ün bir su zengini ilçe olduğunu daha önceki haberlerimizde yazmıştık.Yer altı su kuşağı üzerindeki Çarşı Mahalle’nin (Halk arasında Çayır Mahalle’de denir) ilçemizin en sulak ve en verimli toprakları üzerinde kurulu olduğunu da anlatmıştık.Günümüzde hala Çarşı Mahalle’deki birçok eski evin bahçesinde bulunan oluklu pınardan kendi cazibesi ile kesintisiz su akmakta.
Bu küçük pınarların yanı sıra türünün son örneği olan büyük oluklu mahalle çeşmesi de hala suyunu gürül gürül akıtıyor.Türünün son örneği dedik,çünkü bu tarihsel zenginlik içeren çeşmemiz Osmanlı zamanından kalma ilçemizde kendi kaynağından suyu akan tek oluklu büyük çeşme.Şimdi; “Kasımpaşa Orta Camii karşısındaki Sazpınar Çeşmesi’de akıyor” diyeceksiniz.Geçtiğimiz on yıl öncesinde kaynağı kuruyan ve uzun yıllar akmayan Sazpınar Çeşmesi’ne Şebeke Suyunun (Karasu’dan gelen içme suyu) bağlandığını hatırlatalım.Sazpınar Çeşmesi yanında Tekke Mahalle Camii önünde bulunan ve geçtiğimiz yıllarda yıkılarak yerine küçük bir çeşme yapılan eski büyük oluklu çeşme de yok edildikten sonra suyu çekildi (kurudu) ve bu yeni çeşmeye şebeke suyu verildi.
Çarşı Mahalle’de merkezde bilinen üç dört çeşmeden sadece bu Kocapınar kaldı.Soğukpınar Camii etrafında bulunan iki büyük oluklu çeşme kurudu.Günümüzde kuruyan çeşmelerden bir tanesinin kaidesi hala ayakta diğerleri yok olmuş durumda.Yeni Mahalle Bekir Aral İlkokulu önündeki büyük oluklu çeşmede zamana direnemeyen yok olup giden tarihi miraslardan.Orta yaşlıların ve yaşlıların çok iyi bildikleri şimdiki otogar yanında bulunan Çurçur Çeşme,Kurtuluş Savaşları Anı evi’nin alt sol kısmında kalan Musa Pınarı Çeşmesi,Çarşı Mahalle Gazozcu Akif Çeşmesi,Yeni Mahalle Çınar Kavşağı’ndaki büyük oluklu çeşme,Flamingo Yolu’nda bulunan Bağkur Evleri yanındaki oluklu çeşme,Mezbaha yanındaki oluklu çeşme,İtfaiye Garajı önündeki oluklu çeşme,Saraycık yolundaki üç tepelere çıkmadan sağ tarafta kalan iki oluklu çeşme,Tekke Mahalle’de Karadona Hamza Bey Türbesi önünde bulunan büyük oluklu çeşme,Şehir Müzesi’nin olduğu tepe altında yol kenarında bulunan oluklu çeşme,Albay Çolak İbrahim Bey İlkokulu üst tarafında bulunan Saksağandere’deki iki oluklu çeşme,Yediler Tekkesi önünde ve karşısında bulunan iki oluklu çeşme,Demirer Kablo yanındaki oluklu çeşme hatırlayabildiğimiz yok olan çeşmeler.
Resimde görülen Kocapınar Çeşmesi her ne kadar günümüzde binek ve büyükbaş,küçükbaş hayvanların sulanmasında kullanılmasa da (çünkü şehir içinde büyük ve küçük baş hayvan bakan kalmadı) mahalleliler tarafından halı yıkamada kullanılıyor.Ayrıca sokak hayvanları da bu soğuk oluktan su içiyor.Bazı kendini bilmez,tarihi değerler şuurundan yoksun olan gençlerin sprey boya ile çeşmenin tarihinin yazdığı levhayı ve duvarları boyamaları ise bizleri son derece üzen bir görüntü.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
