Bozüyük’ün can damarı Ana Cadde.Hepimizin Ana Cadde olarak bildiği İsmet İnönü Caddesi ve devamındaki Hükümet Caddesi günümüzde Bozüyük Ticaretinin kalbinin attığı,trafik yoğunluğunun olduğu,en fazla yayanın bulunduğu ana caddemiz.
Şimdi görselimizde bir yaş belirttik.Evet Ana Caddemizin kuzey kısmında bulunan şeridi(Çarşı Meydanın önündeki yol) 50 yaşında.Çünkü bu kısım 1975 yılında açıldı.Hikayesinden de kısaca söz edelim.Dönemin Belediye Reisi ve Kasabanın ileri gelenleri Ankara’ya giderek şehir içi trafiğinin arttığını ve ikinci bir yolun açılması gerektiğini ilettiler.Bu duruma kayıtsız kalmayan hükümet çeşitli istimlaklarla şimdiki kuzeyde kalan yolu Bozüyük’e kazandırdı.Eski siyah beyaz resimlere baktığımızda bu yol için nice güzel evlerin yıkılıp heba edildiğini görüyoruz.Ancak yol medeniyettir;ihtiyaçtır.O dönem alınan kararın şimdi ne kadar doğru olduğunu da görebiliyoruz.
Bu caddemiz yıllar boyunca o kadar çok tarfik yükü taşıdı ki bundan geçtiğimiz bir haberimizde detaylıca bahsettik.Bozüyük’ün bölgelerin ve şehirlerin kesiştiği kavşak bir noktada olması,coğrafi ve jeopolitik önemini de defalarca anlattık.
Güneyde bulunan cadde ise neredeyse insanlık tarihi kadar eski.Bu caddeye bir kuruluş yılı biçmek mümkün değil.Zira bu yol tarih boyunca hep vardı.Orduların geçişlerine sahne olan bu yol o kadar çok tarihi olay gördü ki burada bunları anlatmak mümkün değil.Bir küçük örnek verecek olursak,1517 yılının Mayısında Yavuz Sulat Selim ve Osmanlı Ordusunun geçişine ev sahipliği yaptı bu yol.
Bizans Ordularının,Haçlı Seferlerinde Avrupa Ordularının,Selçuklu Ordularının da tarihte izlerini taşıdı bu yol.Kervanların,Tacirlerin,seyyahların,gezginlerin ayakları altında ezildi bu yol.
Bozüyük hepimizin bildiği gibi çok eski bir yerleşim yeri.Daha önce de bahsetmiştik;İstanbul yönünden gelen kervanlar ve ordular Derbent Boğazını (Günümüzdeki Karasu Boğazı) geçer geçmez Bozüyük’ün kurulu olduğu düzlükte hep mola verdiler.Çünkü Küplü Bozüyük arasında bulunan Derbent Boğazının rampasını develerle,yüklü katırlarla ve yaya olarak tırmanmak hiç de kolay değildi.Bu zorlu yokuş sonrası mutlaka Bozüyük’te mola verilmesi gerekiyordu.Bunun için de şimdiki Belediye İşhanı’nın olduğu alanda büyük bir Kervansaray inşa edilmişti.Bu Kervansaray işte bugünkü ana caddemizin güney tarafındaki yolun kenarındaydı.
Biraz da malzemeden söz edelim.Tarihin en eski çağlarında şehir içi yolumuzun taşlarla döşeli olduğunu tahmin ediyoruz.Eskişehir tarafında ve Bursa tarafında çıkışı ile şehirler arasındaki yol ise toprak.
Günümüzde bu güneydeki yol derinlemesine kazılıp araştırılsa kimbilir kaç katman çıkar ortaya.Tüm medeniyetler bir katmanla birşeyler döşemişlerdir mutlaka.Asfaltlanma zamanının 1970’ler olduğunu tahmin ediyoruz.Çünkü daha eski resimlerde yolumuzun Arnavut Kaldırım Taşı ile kaplı olduğunu görebiliyoruz.1980’lerin ortasında her iki yola da Makimsan Firması’nın döktüğü kalın beton asfalt öyle sağlam oldu ki günümüzde dahi hala o asfaltı kullanıyoruz.Burada işini hakkıyla yapan,üzerinden 40 yıl geçse de hala bozulmayan asfaltımızı atan Makimsan Firması’nı da tebrik ediyoruz.
Bozüyük’ün günümüzde cadde ve sokakları araçlarla ve insan trafiği ile dolu.Ana Cademiz de tabii ki can çekişmeye başladı.Ancak öyle güzel bir caddemiz var ki gerek meyili,gerekse genişliği ile günümüzde ihtiyacımızı gören çok da fazla sorun çıkarmayan bir ana arterimiz.
Tabi Bozüyük’e ana caddeye alternatif yolların geliştirilmesi gerekiyor.Ancak coğrafi yapı ve geçmişte uygulanan yanlış imar planları bunu çok mümkün kılmıyor.Ana caddeye alternatif arayan sürücüler Çolak İbrahim Bey Caddesi,devamındaki Abdullah sokak ve onun devamındaki Laz Ahmet Caddesini kullanarak Yeşilket Yoluna kadar gidebiliyor.Kuzey kesimde ise her ne kadar Nurettin Sayar Caddesi olsa da dar yapısı nedniyle yoğun bir trafiği kaldıramıyor.
Ana Caddemiz ile ilgili daha önce de haberler yapmıştık.Bozüyük’ün ana caddesinin önemi tarihsel süreçte birçok medeniyete ve ordulara geçiş sağlaması bakımından öne çıkıyor.Yaşı mı ? İşte o belli değil.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
İlk çift yola dönüştürüldüğü zaman (1970’li yıllar)
