Bozüyük’ün yakın etrafında bulunan yüksek rakımlı köyleri sayacak olursak ilk aklımıza gelen batıdaki Alınca (Çamyayla) olur elbette.Bunun yanında doğuda Poyra,Kuzeyde Kızıltepe,Güneyde ise Darıdere Köylerini sıralayabiliriz.
Bozüyük’ün en çok işleyen ve yoğunluğu olan köy yolu Saraycık,Darıdere,Dodurga ve Cihangazi istikametlerinden Kütahya Seyitömer’ine ve oradan da Yoncalı Kaplıcaları’na uzanan devlet karayolu elbette.Bu yolun büyük bir kısmı (Cihangazi sonrasındaki Karatepe Bölgesine kadar olan) Bozüyük sınırları içinde kalıyor.Güney istikametine giden bu yol ilçe merkezinden itibaren git gide deniz seviyesinden yükseliyor.Tıpkı bir merdiven gibi.Merdivenin ilk basamağı Saraycık Köyü’nü geçtikten sonraki İntikamtepe Şehitliği’ne tırmanan virajlı ve dik rampalı bölüm.İkinci basamak ise Darıdere Köyü’nün hemen alt kısmında bulunan keskin virajdan sonraki zorlu rampa.(Güvemce Deresi Rampası denir)
Darıdere Köyü yükseltinin ikinci keskin hattında bulunan bir köyümüz.Nüfus bakımından oldukça iyi durumda olan bu köyümüz aynı zamanda Bozüyük’ün hayvancılık merkezi.Zira bu köyde bulunan Küçükbaş Hayvan sayısı hiçbir köyümüzde yok.1990’lı yılların başında Ağrı İlinden göç ederek bu köye yerleşen kardeşlerimiz buranın hem nüfusunu arttırdılar hem de geniş çaplı hayvancılık yaparak ilçe ve bölge ekonomisine katkı sağladılar.
Köyün tarihçesine bir göz atacak olursak ; ismi ile ilgili iki rivayet var.Biri Darı bitkisinden gelen,yani etrafında darı tarlalarının bulunduğu dere (Sarısu Deresi) ikincisi ise dar bir derenin etrafındaki köy anlamında olan Dardere.Aslında köyün çok eski tarihlerde Osmanlı’nın ilk kuruluş yıllarında bir oba olarak kurulduğu alan şimdiki bulunduğu alanın güneydoğusunda ve 86 metre aşağısındaki vadide dere kenarında.1876 Balkan göçü ile Bulgaristan’dan gelen muhacırlar ise şimdiki alanın batı kısmında bulunan üst mahalleye yerleşmişler.Yani köyü bilenlerimiz varsa Caminin batısındaki yerleşim Muhacır yerleşimi olmuş.Bazı rivayetlere göre bu Balkan Göçmeni Köyün isminin Düzmeşe olduğu da söyleniyor.Sonrasında ise dere kenarında bulunan yerli Darıdere Halkı özellikle yazın baş gösteren sivrisinek salgınlarından yılarak Bulgaristan Göçmenlerinin kurulduğu yukarı bölüme çıkarak caminin doğusunda kalan kısmı kurmuşlar.Günümüzde köyde muhacır nüfusu yok denecek kadar az.Yörükler ise birkaç haneden ibaret.1110 Metre yüksekliği ile Bozüyük’ün rakımı en yüksek köylerinden biri olan Darıdere hayvancılığın yaşatıldığı,tarlalarının boş bırakılmadığı ve geniş mera alanlarının olduğu bir güzel köyümüz.
Osmanlı Arşivlerinde Köyün adının Şevkatiye olduğu hatta “Tantona” denilen bir bölgede olduğundan da bahsediliyor.İlginç olan ise Tantona’nın bir Türk yer ismi olmadığı.Bu bölgede Tantona isimli bir Rum yerleşimi mi vardı da sonradan yok oldu;bu konuda elimizde bir bilgi yok.Şimdi Tarihçi Yazar Hüseyin Delil’in Osmanlı Arşivinden Darıdere ile ilgili edindiği bilgileri birebir aktaralım.
“Hazergrad muhacirlerinden onbeş hane halkının istidaları vechiyle Bozüyük nahiyesi dahilinde Tantona (?) dere nam-ı diğer Dar-ı dere vaki arazi-i haliyede iskanları bil icra teşkil olunan karyenin Şefkatiye tesmiye kılındığı ifadesine dair Hüdavendigar vilayeti celilesinden mebus tahrirat melfufiyle beraber alii riyaset penahilerine irsal olmağın ifay-ı muktezasına himem-i aliye asifaneleri dergar buyrulmak babında.
Hazergrad muhacirlerinden onbeş hane halkının istidaları vechiyle Bozüyük nahiyesi dahilinde Tantona (?) derede vaki arazi-i haliyede iskanları bil icra teşkil olunan karyenin Şevkatiye tesmiyesi hususuna savb-ı ali-i asefnelerinden vuku bulan işar ve muhacirin komisyonu riyaseti celilesiyle cerayan eden muhare üzerine bil-istizan irade-i seniyye-i cenab-ı padişahi müteallık şerefsudur buyrularak keyfiyeti icab edenlere bildirilmiş olmağla idarece ber muc-mucib-i idareyi senniyye ifay-ı muktezasına himen-i aliye-i daverileri derkar buyrulmak babında…”
Bilgiler bu şekilde.Darıdere ile ilgili Osmanlı kaynaklarında bu kadar detay olması buranın çok eski bir yerleşim bölgesi olduğunun bir göstergesi.Zira Sarısu Deresi Boyunda Darıdere Bölgesinde çok eski çağlardan kalmış su değirmenlerinin temellerine de rastlamak mümkün.Doğasıyla oldukça güzel bir köyümüz olan Darıdere’de son zamanlarda Bozüyük’e geçmişte göç etmiş kişilerin dönerek baba ocaklarına ev yaptıkları ve hafta sonlarını burada değerlendirdikleri de gözleniyor.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
