İlçemiz Bozüyük’te bilindiği gibi Tekke Mahalle isminde bir mahallemiz var.Bu mahallenin adını şimdiki Türbe Camii yanında bulunan Karadona Hamzabey Türbesi’nden aldığını söyleyerek başlayalım.Ancak 1980’li yılların ortalarına kadar bu kabrin Karadona Hamzabey’e ait olduğu bilinmiyordu.Merhum Öğretmen Hayati Çırkan bunu ortaya çıkardı ve bu kabre sadece “Tekke” denmekten vazgeçildi.O zaman kadar bilinmeyen bu yatır mezar Tekke diye anılıyordu.
Peki Tekke ne demek?
Tekke, İslam tasavvuf geleneğinde tarikat mensubu dervişlerin bir şeyh yönetiminde zikir, ibadet, eğitim ve sohbet amacıyla toplandıkları, zaman zaman ikamet ettikleri dergâh veya zaviye olarak adlandırılan yapılardır. Farsça “dayanılacak yer” anlamına gelen “tekye”den türemiştir.
Manası tam olarak böyle olsa da gerek Osmanlı’da gerekse Cumhuriyetin ilk yarım asrında Tekkeler, adı sanı çok bilinmeyen,rivayete göre yaşadığı dönemde ermiş kişi olan zatların mezarlarına verilen ad olarak karşımıza çıkıyor.
Bozüyük’te Tekke Mahalle’de bulunan Tekkenin yanı sıra 1980’li yıllara kadar Kumral Abdal Türbesi’de Yediler Tekkesi olarak bilindi.Yediler Mahallemizin adı da buradan gelir.
Bunların yanında Kandilli Köyü’nde bulunan Savcıbey Türbesi’de gerçek ortaya çıkarılıncaya kadar Tekke olarak anıldı. Tekkelerin en çok olduğu bölge ise Dodurga Beldesi civarı.Tarihçi Dr.Mehmet Can Çetin “Dodurga Tarihi” kitabında daha önce tespit ettiği Tekkelere geniş yer verdi.Bunlardan kısaca biz de söz edelim.
Dodurga’da en bilinen yatır Bulut Baba mezarı. Bulut Baba’nın kim olduğunu ve özelliklerini daha önceki haberlerimizde anlatmıştık.Bu açık tekkenin yanı sıra Dolayköy Yatırı olarak bilinen ve ermiş bir kişiye ait olduğuna inanılan mezar da Dodurga yakınında bulunuyor.Diğerlerine de bir göz atacak olursak; Dodurga’da Manastır Tepesi olarak bilinen tepede Manastır Tekkesi,Yenice Mahallesi’ndeki Arap Kızı Tekkesi,Eskiköy Tekkesi Dodurga’da en çok bilinen Tekkeler.
Peki Dodurga’da neden çok Tekke var?
Bilindiği gibi Belde çok eski bir yerleşim merkezi.Bunu nereden anlıyoruz? Beldede ve civarında birçok Roma döneminden kalma antik taşlar var. Burada Bizans Döneminde ve öncesinden kalma Teodore Antik Şehrinin olduğunu biliyoruz. Manastır denilen yer de bu Bizans Uygarlığından kalmış olsa gerek.Türklerin buraya yerleşmesi Selçukluların gelişine kadar uzanıyor.Bilindiği gibi en çok derviş,eren ve bilge kişi Selçuklular döneminde Anadolu’da yaşamış.Dodurga’da bulunan yatırlar hep bu zamanlardan kalmış olsa gerek.Bunun yanında Dodurga önemli bir kervan yolu üzerinde olması sebebiyle hep uğrak yeri olmuş bir merkez.Tarihçi Mehmet Can Çetin bu tekke ve zaviyeleri Dodurga Tarihi Kitabında geniş bir perspektifte anlatıyor.Haberimiz çok uzun olmasın diye biz bu değerlendirmeleri almadık.Merak edenler bu kitabı okuyabilirler.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
