Yüz yıl geçti bu trenin Bozüyük Dağlarında sefer yapmasının ardından.1926 yılından 1940’lı yılların başına kadar Eski Fabrika denilen Harlayik Deresi civarından Atatürk Orman Köşkü’nün bulunduğu Gülalan arasındaki 7-8 kilometrelik mesafede tomruk taşıdı durdu.
Bozüyük’ün sanayi hatıraları arasında kalan Dekovilden bahsediyoruz. Dağcı,Tabiat Tutkunu Levent Yılmaz yine geçtiğimiz gün bu tren hattının izleri üzerinde gezisini yaptı ve fotoğrafladı.Hattın el ile kayalar yarılarak açıldığını bir kez daha gördük.Ancak geçtiğimiz günlerde yaşanan şiddetli fırtınada ormanlarımızın her yerinde olduğu gibi bu yar hatta da ağaçların devrildiğini gördük.Resimlerde bir dikkat çeken ayrıntı da demir yolunun uçurum kesimlerinde aşağı doğru kaymaması için beton yer bariyerleri yapıldığıydı.Bu beton bariyerler halen duruyor.Belki de uçurumdan yukarı bakıldığında taş duvar takviyeleri de var.Söylemek istediğimiz bir asır önce bu demir yolu o kadar güzel açılmış ve takviye edilmiş ki;bugün buraya bir Dekovil Hattı yapılsa halen kullanılabilecek durumda.
Daha önceki haberlerimizde “Ormanların içinden Tren yürütmüşlüğümüz var” manşet başlığı ile bununla ilgili bir haber daha yapmıştık.1920’li yılların başında sanayi ürünlerinin taşınması için bir demiryolu hattının ormanın derinliklerine inşa edilmesi ve yıllarca işlemesi çok takdire şayan bir durum.30-40 kilometrelik uzaklıklardan,ormanlardan kesilen devasa tomrukların Bozüyük’e getirilmesi tabi ki öküz arabaları veya o günün ilkel kamyonları ile olmadı.Yüksek kesimlerden kesilen ağaç gövdeleri önce manda veya öküzlerle zincirlere bağlanarak tahta savaklara getirildi.Buradan yağlı tahta oluklarla kaydırılan dev tomruklar Dekovil İstasyonuna getirilerek trene yüklendi.Sonrasında 7-8 kilometre taşınan bu tomruklar Gülalan’da havai hat denilen Teleferik Hattına yüklenerek havadan Bozüyük Kereste Fabrikasına nakledildi.
100 yıl önce,o günün en teknolojik nakliye usulüyle getirilen bu ürünlerin taşınması günümüzde kamyonlarla yapılıyor.Dekovil hattına ait birkaç resim kaldı sadece maziden.Bu hat fabrika kapandıktan sonra sökülmüş.Belki de demir raylar hurdacılara satıldı.Oysa ki kalabilseydi günümüzde turizm amaçlı kullanılabilirdi.Atatürk Köşküne ziyaret gelenler belirli günlerde bu Dekovil Hattı ile nostaljik bir orman yolculuğu yapabilirdi.Bu küçük trenin (Dekovil) bir benzeri olarak günümüzde Eskişehir’de Sazova Park’ta kullanılıyor.Bunu Bozüyük’te belki de yapabilirdi.Çok da güzel ve tanıtım açısından faydalı olurdu diye düşünüyoruz.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
