Bozüyük Ticaret ve Sanayi Odasının 1995 yılında kurucu Başkan Sadi Çamlı ve Yönetimi tarafından kurulduğunu biliyorduk ve geçtiğimiz yıl 30’ncu yılını kutlamıştık.
Tarihçi Mehmet Can Çetin kardeşimizin bizlere ulaştırdığı bir belgede ise Bozüyük Ticaret Odasının 100 yıl önce kurulduğu yazıyor.
18 Haziran 1943 tarihli ve iktisadi,Ticari,Sınayi,Zirai,Mali ve İçtimai konuların ele alındığı “İktisadi Yürüyüş” isimli mecmuanın 80.sayfasında Bozüyük Ticaret Odasına geniş yer verilmiş.Derginin Bozüyük ile ilgili bölümünde şöyle yazıyor;
“Bozüyük Ticaret Odası 1926 yılında kurulmuş ve o zamandan beri bir Reis,bir Umumi Katip,bir Reis Muavini,beş Aza ve bir Tahsildardan ibaret olan kadrosu ile muntazam bir şekilde faaliyetine devam etmiştir.
Bugün Odanın İdare Meclisi şu şekilde teşekkül etmiş bulunmaktadır: Reis İzzet Aruca,Umumi Katip Abdullah Saruca,Azalar Hüseyin Avni Tezel,Hüseyin Recai Aytaç,Hasan Hüseyin Aksu,Hüseyin Bedri Işıkoğlu ve Mehmet Kurkut.
Mütevazi bir bütçe ile faaliyetini idame ettiren oda,Ticaret Kulübü kurmak,talebeye ve hayır müesseselerine yardım etmek gibi teşebbüslere imkan bulamamaktadır.Tabi ve nizami vazifelerini büyük bir ihtimamla yerine getiren oda esnaflar hukukunun müdafaasında,hükümetçe halka tevzi edilmek üzere esnafa verilen malları dağıtmakta,satış fiyatlarını tanzim ve kontrolda mühim ve yararlı bir faaliyet göstermiştir.
Bozüyük Ticaret Odasına halen 124 ticaret ve sanayi müessese veya ferdi ticarethanesi kayıtlı bulunmaktadır. Bunlar arasında 5 fabrika,3 debağhane,6 kereste ticarethanesi,5 hayvan taciri,14 değirmenci vardır.Diğerlerini muhtelif esnaf teşkil etmektedir.Bozüyük Ticaret Odasının 1942 senesi bütçesi 1.350 lira olarak tevazün ettirilmiştir.”
Mecmuda çıkan haber işte böyle sevgili okurlar.Ticaret Odası Başkanı İzzet Aruca’dan biraz bahsedecek olursak şimdiki Kasımpaşa Camii karşısındaki meydanın tam ortasında bulunan kuruyemiş mağazasının olduğu yerde 1930 ve 1940’lı yıllarda büyük bir toptan satışlı Bakkaliye Mağazasının (Şimdiki Tekeli Gıda Deposu gibi.Aslında Tekeli Gıda ondan devralınan onun devamı bir işletmedir) sahibi ve Bozüyük’ün en zengin bir iki kişisinden biri.Kasımpaşa Camii arkasında 2000’li yılların başında yıkılan sarı renkli iki katlı güzel evde onun eviydi.1960’lı yılların sonlarında Bozüyük’teki ticari faaliyetlerini devrederek sonlandırdılar.İzzet Aruca’nın evinin İstanbul’da boğazda birinci köprünün hemen alt kısmında olduğu söylenir.
Umum katibi hakkında bir bilgimiz yok ancak azalardan Hüseyin Recai Aytaç eski Belediye Başkanlarımızdan Orhan Aytaç’ın babası olsa gerek. Hüseyin Bedri Işıkoğlu’nu da Bozüyük’ün ilk kırtasiyecisi diye biliyoruz.
Şimdi Ticaret Odası binasından da biraz söz edelim; bu bina şimdiki Terakki Caddesi’nin (O zamanki adı da böyledir) başlangıcında solda bulunan bina.Cumhuriyetin ilk yıllarında Türk Ocağı olarak kullanılmış.Bir ara Belediye Binası olarak kullanıldığı da söylenir.Bozüyük’ün önemli binalarından biridir.İlk Halkevinin burada bir süre hizmet verdiğini de duymuştuk.İl Ticaret Odası Belediye Başkanı Osman Süer zamanında kurulmuş.Yani netice itibarıyla hep resmi ve resmi sayılabilecek kurumlara ev sahipliği yapmış bir bina.
Ticaret Odasının 1943 yılında esnafların fiyat kontrollerini de yaptığı haberde ifade edilmiş. Günümüzde de Ticaret Odası Ekmek Fiyatları gibi bazı önemli kalemleri belirliyor.
1943 tarihli kayıtlara şimdilerde rastlasak da Ticaret Odasının faaliyetlerini sonlandırdığını anlıyoruz.Zira 1995 yılında yeniden kuruldu.Fakat 1943’den sonra kaç yıl daha faaliyet gösterdiğini bilmiyoruz.Yada ilk kurulan 1926 yılındaki kurucuları kimlerdi,yada nerede faaliyete başladı; bununla ilgili elimizde henüz bir bilgi yok.İlerleyen zamanlarda bizlere ulaştığında onu da yayınlarız.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
