Bozüyük’ün iki merkez camiinden biri olan Hal Camii.
Şimdiki hali tabi geçtiğimiz yıllarda yapılan yeni hali.Bir de yıkılan hali vardı ki o çok uzun yıllar kullanıldı; resimlerde yıkılmadan önceki durumunu sunduk.
Ramazan ayı içinde olduğumuz şu mübarek günlerde Bozüyüklü vatandaşlarımız gerek teravih namazı,gerek vakit namazları ve gerekse mukabeleler dolayısıyla camilere sıkça geliyor.Bugün de Cumaydı ve Cuma namazında camiler doldu taştı.Hal Camii Yeni Mahalle’nin ilk yapılan camisi olma özelliğini taşıyor.Ve tam olarak Yeni Mahalle’nin başlangıç noktasına yapılmış bir mabet.
Geçtiğimiz yıllarda yıkılan eski caminin kapısında yapım yılı 1950 yazsa da bu ikinci hatta beklide üçüncü versiyon olabilir.Zira 1876 yılında tam bu noktadan mahalleyi kurmaya başlayan Muhacırlar ilk geldiklerinde bu cami yerine bir ahşap cami inşa etmişler.Balkan Göçmenleri Muhacırlar Bozüyük’te Yeni Mahalle’yi kuran aileler.Tam bu noktadan Çınar Taksi Kavşağı hizasına ve yukarıdaki Cami Caddesi hizasına kadar muhacırların kurduğu Yeni Mahalle Bozüyük’ün göçmenler tarafından oluşturulan üçüncü mahallesi olmuş.
1950’de yapıldığı söylenen eski Hal Camii’nin yerinde olan ilk ahşap mescit (Tam olarak ne zaman yapıldığını bilmiyoruz) küçük geldiği ve aşındığı gerekçesi ile yıkılmış.1920’li yıllarda Bozüyük’te çok büyük bir sel felaketinin olduğu ve Kabakdere’den çok büyük kaya parçalarının yuvarlanarak şimdiki Emniyet Binasının üst kısımlarına geldiği söylenir.İşte bu taşlar kırılarak ve manda,öküz arabalarıyla taşınarak 1950’lerde bu cami inşa edilmiş.
Burada daha sonraki yıllarda Yeni Mahallelilerin bir ihmali olsa gerek mahalleden toplanan paralarla yapılan camiye vakıflar el koymuş ve mülkü olarak tescillemiş.Oysa ki vatandaşların cebinden verdikleri hayırlarla yapılan ve camiye gelir getirsin diye oluşturulan dükkanlar tamamıyla mahallelinin olduğu halde birden vakıflar envanterine geçivermiş.
Neden ve ne zaman böyle bir şey yapıldı bilmiyoruz.Günümüzde bilindiği gibi Hal Camii ve etrafındaki dükkanlar Vakıflar Bursa Bölge Müdürlüğü’ne ait.Tabi bu arada şunu da belirtelim bu son yapılan cami devlet eliyle Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından sıfırdan inşa edilen Türkiye’deki tek cami olma özelliğini taşıyor.
Son yapılan cami Osmanlı tarzını pek yansıtmasa da yine de meydana yakışan bir eser oldu.Fakat eski camiyi de biz orta yaşlılar ve Yeni Mahalleliler özlüyoruz.Bahçesini,asmasını,kapısını özlüyoruz.Hele o yoğun yapraklı yeşil asmanın altında oturduğumuz yaz akşam üstlerini çok özlüyoruz.Babalarımızın,dedelerimizin ter kokusu olan,secdeye değdirdikleri alınlarının halılarında izleri olan o eski cami yıkılınca oldukça üzülmüştük.Tabi yıkılmadan önce çok detaylı olarak her yerinden resimler almıştık.Bizler gibi özleyenler için şimdi onları sunalım.
Levent Sünal _ Gündem11 Gazetesi
