Savaşların yaşandığı bölgemizde,iklim değişikliği ve kuraklık tehdidi olan dünyanın çeşitli bölgeleri ile ülkemizde tarım her şeyin en önemlisi olarak gözüküyor.”Bir varil petrol mü daha değerli yoksa bir somun ekmekle bir bidon temiz su mu daha değerli?” diye bir soru soracak olursak elbette ki herkes “petrol” der.Ancak önümüzdeki yüzyıllarda bekli de ekmek ve su daha değerli olacak.
Bu öneme binaen haberimizin detayına girecek olursak; çevremizdeki tarımdan söz etmek istiyoruz yine.Türkiye elbette ki kendi kendine yetebilen bir tarım ülkesi.Ancak son yıllardaki kuraklık tehdidi hepimizi tedirgin etmekte.
İlimiz Bilecik Türkiye’nin gerek toprak gerekse nüfus bakımından en küçük illerinden birisi. Ancak tarımsal alanlara bakıldığında toprak büyüklüğüne göre muazzam tarım yapılabilen bir il. Özellikle Söğüt,Gölpazarı,İnhisar,Yeni Pazar,Osmaneli tarım ilçeleri olarak göze çarpıyor.Pazaryeri’de bir nebze olsun tarım alanında iyi derecede.
Ancak Bozüyük’e gelindiğinde tarım alanlarının yok denecek kadar az olduğunu görüyoruz.Bu konuda daha önce de çeşitli haberler yazmıştık.Bu haberimizde bu yokluğun nedenlerinden birini işleyeceğiz.
Toprak bilimi açısından bakıldığında Bozüyük’ün kentsel alanlar dışındaki işlenebilen tarımsal arazilerinin toprak yapısının büyük oranda “Kombisol Toprak” çeşidi olduğunu görüyoruz.
Peki Kombisol Toprak ne demek?
Bu konuda teknik bilgiler şöyle;
Kambisol (Cambisol), genç ve gelişimini henüz tamamlamamış toprak gruplarından biridir. Genellikle orta derecede gelişmiş, tarım açısından da çoğu zaman kullanılabilir topraklar arasında sayılır.
Genel Özellikler
- Genç topraklardır: Toprak oluşumu devam eder, belirgin katmanlaşma (horizon) zayıftır.
- Orta derinlikte olur: Çok sığ değildir ama derin topraklar kadar gelişmiş de değildir.
- Renk: Genellikle kahverengi, sarımsı kahverengi tonlarında görülür.
- Yapı: Orta derecede granüler veya bloklu yapı gösterir.
Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
- Drenaj: Genellikle iyi drenajlıdır (su tutmaz ama tamamen de geçirgen değildir).
- pH: Hafif asidik ile nötr arasında değişir.
Organik madde: Orta düzeydedir.
- Besin maddesi: Tarım için yeterli olabilir ancak çok verimli sayılmaz.
Tarımsal Kullanım
- Tahıl, baklagil ve bazı sebzeler için uygundur.
- Gübreleme ile verimi artırılabilir.
- Eğimli arazilerde bulunduğu için erozyon riski olabilir.
Nerelerde Görülür?
- Genellikle dağ eteklerinde ve hafif eğimli arazilerde oluşur.
- Türkiye’de özellikle geçiş bölgelerinde yaygındır (İç Anadolu ile Marmara arasında.
Avantaj – Dezavantajları
Avantajlar:
- İşlenebilir ve tarıma uygun
- Su tutma ve hava alma dengesi iyi
Dezavantajlar:
- Çok verimli değildir (alüvyal topraklar kadar değil)
- Erozyona açık olabilir.
Teknik verileri işte böyle sevgili okurlar.Hani meşhur bir söz vardır ya; “Coğrafya kaderdir” derler hep.Bozüyük’ün coğrafi yapısı ve rakım etkeni (ortalama 750 metre) çok fazla tarımsal ürünlerin yetiştirilmesine müsait değil.Buna bu saydığımız özellikteki toprak yapısı da eklendiğinde sadece Buğday,Arpa ve Yulaf ekimi için uygun tarım arazilerinin olduğu göze çarpıyor.
Ancak şunu da belirtelim; Kandilli,Karaağaç ve Kovalıca Köylerinin arazında kalan devasa üçgen tarım alanı İnönü İlçesi sınırına kadar her türlü tarımın yapılmasına elverişli alanlarımız olarak göze çarpıyor.Bunun nedeni, sulanılabilir alanlar olması,toprak yapısının Çernezyom ve Kalsisol diye toprak biliminde adlandırılan ancak bizlerin bilebileceğimiz şekilde söylersek “alüviyal” topraklar veya killi,humuslu topraklar olarak adlandırabileceğimiz özellikte yapıların olması.
Bu son bahsettiğimiz alüviyal toprak yapısı Bozüyük şehir içinde de var elbette.Şu anda birinci sınıf tarım alanı olarak tescillenen Bien Seramik Fabrikası arkasından başlayarak Yeşilkent Yoluna kadar uzanan,kuzey-güney aksında ise demiryolu ile çevre yolu arasında kalan,halk arasında Ortaçayır ve devamında Kocaorman olarak muhit ismi ile adlandırılan bölgemiz çok verimli tarım alanına sahip.Ve şunu da söyleyebiliriz ki bu bölgede pancar dahil her türlü ürünü,sebzeyi,hububatı yetiştirmek mümkün.
Tabi ki Kandilli Köyü Bölgesi’ndeki tarım alanlarında da tıpkı İnönü’de olduğu gibi pancar ekilip yetiştirilebiliyor. Son yıllarda revaçta olan Ayçiçeği ise hem bu bölgede hem diğer köylerdeki Kombisol özelliği taşıyan topraklarda yetişiyor.Son yıllarda Ayçiçeği ürününden buğdaya göre daha fazla kazanç elde edilen çiftçiler bu ürün yönünde tercihlerini kullanmaktalar.Bunun yanında nohut ekimini de atlamayalım.
Bozüyük’ün ilçe sınırları içindeki en büyük tarım alanları Poyra ve Dodurga Köylerine ait alanlar. Buralarda genel olarak hububat ürünleri yetiştiriliyor çünkü sulanmayan kombisol topraklar.
Aslında gelecek yüzyıllardaki olası tehlikelere bakıldığında Bozüyük’ün tarıma yönelmesi gerektiği konusunda fikir yürütüyoruz. Ancak 1970’li yılların başından itibaren başlayan sanayileşme potansiyel tarım alanlarını yok etmiş vaziyette.Artık Bozüyük bir sanayi kenti.Zaten köylerimizin de büyük bir kısmı boşaldı.Ancak bizi sevindiren o ki köyler boşalsa bile köylere ait tarım alanlarının boş bırakılmaması ve sürekli ekilmesi.Bozüyük’ün tarım alanındaki tek tesellisi de bu olsa gerek.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
Kırmızı yuvarlak içine aldığımız alanlar potansiyel tarım alanlarıdır ve Kombisol Topraklardır
