Artık Sonbahar iyiden iyiye yüzünü göstermeye başladı.İlçemiz Bozüyük’te hava soğumaya başladı ve yağmurlar görülüyor.
Sonbahar ile birlikte doğada açan yaz çiçekleri de bir bir soldu ve yok oldu.Ancak bir tanesi var ki güz çiçeği olması sebebi ile daha yeni açtı.
Bozüyük Yaylaları olan Kömürsu,Batan,Sofular ve Çiçekalan Yaylalarında Vargit Çiçekleri açtı.
Vargit Çiçeğinin anlamı ise eski kültürde yaylalardan göç zamanı geldiği işaretini simgeliyor.Yani “artık yaylada hava soğudu ve güz geldi varın artık burada gidin” gibi bir söylemin kısaca çiçeğe verilmiş ismi.
Bilindiği gibi Osmanlı zamanında ilçemiz Bozüyük’ün özellikle Yörük Köylerinde yaşayanlar İlkbahar aylarında keçilerini otlatmak için yüksek rakımlı yaylalara çıkıyorlardı.1400 metre rakımlı ve üzeri yükseklikteki Bozüyük Yaylaları koyun,keçi otlatmak için hem mera bakımından zengin ot çeşitliliği hem de yazın sıcak günlerinden kurtularak daha serin bir ortamda hayvanların yayılması için oldukça elverişli.
Havaların soğumaya başlamasıyla yaylalardan köylerine inen Yörüklerin inme zamanı tam da bu zamanlar;yani Eylül sonları.Bu çiçek de bunun bir habercisi olarak tam da bu zamanlarda açıyor.
Yaylacılığın mevsimsel takvimini belirleyen bu pembe güzel çiçek halk arasında hüzün çiçeği olarak da adlandırılıyor.
Vargit Çiçeği 1500-2500 rakımlı Yaylalarda çayırlık ve düz alanlarda açıyor.Bu çiçeğin zehirli bir bitki olduğu da biliniyor. Bunun nedeni kolşisin (colchicine) adlı güçlü bir alkaloid içermesi.
Görünürde yaprakları olmayan bir bitkinin ilginç bir özelliği daha var.Sonbaharda sadece çiçek açan bu bitkinin yaprakları daha sonradan beliriyor.
Çiçek hakkında bu bilgileri verdikten sonra yaylacılık hakkında günümüz için şunları söyleyebiliriz;
Yaşadığımız zamanlarda artık kıl çadırlarını yaylalara kurarak aylarca Bozüyük Yaylalarında kalan ve hayvanlarını otlatan Yörük Obaları kalmadı.Ancak özellikle Kızılsaray ve Karagözler Yaylalarında naylon çadırlarla ağıllar kurarak yaz aylarında keçi ve koyun besleyen yaylacıları görmekteyiz.Bu kişiler genel olarak Domaniç Köylerinden hayvancılar.Buralarda keçi peyniri ve yoğurt da üretmekteler.
Daha bizden tarafta olan Sofular,Kömürsu ve Batan’da artık yaz yerleşiği çobanlar bulunmuyor.Buralarda gözlemlediğimiz ise Kozpınar,Erikli ve Camiliyayla Köylerinden büyükbaş hayvanların günü birlik otlamaya getirildikleri.
Her ne kadar yaylalarımızda eskisi gibi konar göçer kıl çadırlı Yörükler olmasa da Vargit Çiçekleri hüzün dolu bir şekilde ama çok güzel renkleri ile kışın habercisi olarak yaylalarımızda açmaya devam ediyor.Bu güzel pembe çiçeklerin resimlerini çeken doğa gezgini Sevgili Levent Yılmaz!a teşekkür ederiz.
Levent Sünal – Gündem 11 Gazetesi
