Asya ile Avrupa arasında doğal bir köprü görevi gören Anadolu’nun hemen her köşesi bu önemle jeopolitik konumu nedeniyle, ilkçağlardan buyana hareketli ve zengin bir tarihe sahip Bilecik’in Bozüyük ilçesi, tarihe tanıklık yapmış Şehitlik ve anıtlarıyla dikkati çekiyor.
Bursa-Ankara yolu üzerinde bulunduğundan yüzbinlerce kişinin uğrak yeri olan , geçmiş tarihi ile topraklarında yaşamış kahramanlarıyla bizlere gurur veriyor. Biz de Değişim Gazetesi olarak ilçedeki tarihi mekanları sizler için resmi kurumlarda yer alan bilgilerle topladık.
A- İNÖNÜ ŞEHİTLİĞİ: Şehitlik 1930 yılında yaptırılmıştır. Şehitliğin yaptırılması, bakımı ve korunması, Milli Savunma Bakanlığı tarafından sağlanıyor.
Eskişehir-Kütahya yol ayrımından sonra , Akpınar köyüne bir kilometre kala yolun sağ tarafında bölgeye hakim olan tepenin üzerinde bulunuyor ve ilçeye 6 km uzaklıkta.
Kurtuluş savaşlarımızda, Birinci ve İkinci İnönü Savaşları’nda şehit düşen kahramanlarımızın anısına yaptırılmıştır. 844 mezardan oluşmaktadır. Mezarlar duvarlarla çevrilmiştir. Orta yerde mermer bir platform üzerine dikilen bir anıt bulunuyor. Top mermileriyle süslenmiştir. Bütününü çeviren yüksek bir duvarla çevrilmiştir. Çam ve Köknar ağaçlarıyla çevrilidir. Her yılın haziran ayı içerisinde İnönü şehitlerini anma törenleri yapılırdı. Törenlerin yapılacağı günlerde İstanbul ve Ankara istikametinden gelen posta trenleri Akpınar köyünde durur ve törenlere gelen yolcuları indirirdi. Toplu olarak şehitliğe gidilirdi. Karayolu trafiğinin gelişmesiyle bu uygulamadan vaz geçilmiştir. 1981 yılından itibaren II. İnönü Savaşı’nın kazanıldığı 1 Nisan gününde anma törenleri yapılmaya başlanan törenlere devlet yetkilileri illerden ve çevre ilçelerden gelen çok sayıda izleyiciler ve gaziler katılır.
B- İNTİKAM TEPE ŞEHİTLİĞİ: İnönü Savaşları’nda şehit düşen çok sayıdaki şehidimizin kabirlerinin bulunduğu bir şehitlik. Bozüyük-Dodurga yolu üzerinde ve Karaağaç köyü yakınındadır. 1950 yılından sonra Anıt Yaptırma Derneği ve Mili Savunma Bakanlığı’nın işbirliğiyle yaptırılmış olup şehitliğin bakımı ve korunması Milli Savunma Bakanlığı’nca sağlanıyor.
Bir mezarın üzerinde aşağıdaki yazı vardır: II. Piyade tümeni 126. Alay 3. Tabur 9. Bölüğün komutanı Afyonlu subay (Ömer Altınay) II. İnönü Harbinde 4 süngü yarası alarak düşman eline esir düşmüştür. Yunan kol ordusu tarafından ağaca çarmıha gerilerek benzin dökülerek yakılmak istenirken yetişen kuvvetlerimiz tarafından kurtarılmıştır.
Toprakları toprak yapan üstündeki kandır…
Toprak eğer uğrunda ölen varsa vatandır…
C- ALINCA ŞEHİTLİĞİÇAM YAYLA Köyü kenarında Kurtuluş Savaşı’ndan sonra çevre köyler de yaşayanlarca boş arazideki cesetlerin toplanıp gömülmesiyle meydana getirilmiştir. Yatan şehitlerin kimlikleri bilinmemektedir. Yunan birlikleri kaçarken ölülerini de bırakmadan götürdüğü için cesetlerin Türk askerlerine ait olduğu düşüncesiyle toplanıp gömülmüşlerdir. Resmi kayıtlarda geçmemektedir.
D- METRİSTEPE ANITIÇevrenin en hakim noktası üzerinde bulunmaktadır. Görkemli görüntüsü ile Mehmetçik’in yenilmezliğini simgelemektedir.
Cumhuriyet’in 50. yıldönümünde o zamanki Vali Kaşif ÜNAL’in önderliğinde il kutlama kurulu Söğüt Kaymakamlığı, Teşkilat Mensupları, Metristepe’de İnönü Savaşları Zafer Anitı Yaptırma ve Yaşatma Derneği, Kuvvet Komutanlıkları, 50. Yıldönümü Kutlama Yüksek Kurulu, , Kadirşinas Vatandaşlarımızın bağış ve katkılarıyla yaptırılmış. İnşaatına 24/06/1973 tarihinde başlanmış 29/06/1975 yılında bitirilmiş. Zaman içerisinde doğa ve iklim şartları ile beraber yıpranan anıt Kültür Bakanlığı’nca alınan kararla Anadolu Üniversitesi Öğretim görevlisi Prof. Dr. Şahin Özyüksel’e bir restorasyon ve yenileme projesi yaptırılmıştır.
Bozüyük Kaymakamlığı nezaretinde yürütülen çalışmalarla özel bir boya ile boyatıldı. Kaide altı presleme sistemi ile betonlandı. Anıttan ayrı dört bir tarafa savaş ve tarihi telgrafları içeren Rölyef ile İsmet İnönü ve Mehmetçik figürlerinden oluşan heykeller yerleştirildi. Siperler yeniden kazılarak betonlandı. Komuta karargahı ortaya çıkarıldı. Kazılarda çıkan çeşitli malzemeler İl Kültür Müdürlüğü’ne teslim edildi. Etraf Bozüyük Belediyesince bordür döşenerek çimlendirildi. Çeşitli sanayi kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları da bir çok katkıda bulunmuşlar. Yerli ve yabancı ziyaretçilerin beğenisine sunulmuş, tarihe yakışır bir görünüm kazanmıştır.
