Sadece Resimlerde kaldı
Geçmişten günümüze tarihi bir yolculuk yaptığımızda Bozüyük’ün 1920’li yılların başına kadar bir Kereste Sanayisi Kasabası olduğunu görebiliyoruz.
1925 yılında Albay Çolak İbrahim Bey’in kurduğu Bozüyük Kereste Fabrikası’nı hepimiz biliyoruz.Ancak az bilinen bir diğer fabrika ise Debreli Mustafa’nın Harlayık Deresinde ormanda kurduğu Kereste Fabrikası.
Bu Fabrikanın işlevini kaybetmesinin ardından aynı bölgede Köprülü Kardeşler de bir fabrika kurdular ancak bunun ömrü de uzun olmadı.
Batan Yaylasında günümüzde Beton Temelleri görmek mümkün.1913 yılında Debreli Mustafa’nın kurduğu kereste Fabrikasına ait olduğu sanılan bu temeller Köprülü Kardeşlerin Fabrikasına’da ait olabilir.Hangisine ait olursa olsun bu temeller bir hatıra olarak Bozüyük Sanayi Tarihine kazındı.
Debreli Mustafa Bey, Bozüyük’ün Batan adlı orman bölgesindeki 80.000 metreküp çam ve köknar ağacını ihale yoluyla aldı ve ağaçları mamul hale getirmek üzere Sofular mevkiine buhar ile çalışan bir kereste fabrikası kurdu. Fabrika kısa bir müddet imalatta bulunduktan sonra bir kaza sonucu yandı. Bunun üzerine Debreli Mustafa Bey, Sofulara dört-beş saat mesafedeki, Domuz Deresi ile Aksu Deresinin birleştiği
Kepen mevkii’nde yeni bir fabrika inşa etti. Dere kenarına kurulan fabrika 608 metrekare genişliğinde ve 6 metre yüksekliğinde olup iki kattan ibaretti. Fabrikanın birinci katı, tezgâhların ayaklarına, mil ile kayışların hareketine mahsus olup,tezgâhlardan dökülen tomruk talaşlarının toplanmasını sağlamaktaydı. İkinci kata ise birbirine fasılalı ve paralel üç adet ‘katar’, bir adet ‘rende’ ve bir adet ‘bıçkı’ makinesi, ilave mahalline de biri mamulatın kenarlarını almak diğeri de tomrukların başlarını düzeltmek için iki adet testere tezgâhı konuldu.
Araştırma kaynaklarındaki bilgiler bu yönde. Netice itibarıyla bu tarihi fabrikalar o dönemde ekonomiye büyük katkı sağladı.Günümüze sadece temel taşlarının kaldığı bu kuruluş o günlerde birçok Bozüyüklüye iş kapısı olmuştu.Maziden geriye ise sadece birkaç fotoğraf kaldı.
