Günümüzde ilçemiz Bozüyük 83 bin nüfuslu büyük bir sanayi kenti.Bozüyük’ün gelişimini on yıllar süren süreçte haberlerimizde hep anlattık.
1965 yılında Sümerbank ile gelen büyük sanayi hamlesi 1970’lerin sonlarında Eskişehir yönündeki çıkışta birbiri ardına kurulan büyük sanayi kuruluşları Bozüyük’ün iki sıçrama basamağını oluşturdu. Bunlarla birlikte ilçe sosyolojisi ve kentleşmesi de değişti.
1980’lerin başında doğuda Yeni Mahalle’nin gelişmesi,Mezarlık Karşısı denilen şimdiki Yenidoğan Mahallesi’nin kurulmaya başlaması,Çortuk Mevkii’nin doğu batı aksında büyümesi ve ilk toplu konut yatırımı Yeşilkent ile gelen büyüme nüfusu da 15 binlerden 80 binlere kadar getirdi.2000’lerin başındaki doğu yönünde büyüme 4 Eylül Mahallesi ile göze çarparken modernleşme ve ayrık nizam yapılaşmanın da ilk örnekleri burada görülmeye başlandı.
Bu gelişmelerden bahsettikten sonra gelişemeyen ve içimizi acıtan bir iki yere de değinmek lazım. Bunlardan bir Kasımpaşa Mahallesi,diğer de Tekke Mahalle.
Kasımpaşa Mahallesi’nin ana caddenin üst kısmında kalan en eski yerleşim merkezi geçmişe hapsolmuş vaziyette. Daha önceleri bu bölge için kentsel dönüşüm düşünceleri olsa da bunlar uygulamaya geçirilemedi.İşin trajik tarafı ise eski Kasımpaşa Mahallesi sakinlerinin çocukları,torunları günümüzde 4 Eylül Mahallesi’ne göç etmiş vaziyette.Özellikle Kasımpaşa Orta Camii çevresi,eski Dispansere kadar olan kısım ile Üyük altına kadar olan kısım adeta 1960’lardan,1970’lerden kalmış bir görüntü oluşturuyor.Bu durum böyle sürerse önümüzdeki yirmi yılda burada yaşlılardan başka insan kalmayacak.
Buna benzer bir durum da Tekke Mahalle’de görülüyor.Aslında son zamanlarda Tekke Mahalle’nin ana arterlerinde modern yeni yapılaşmalara rastlamak mümkün.Ancak mahalle aralarındaki dar ve eski sokaklar yarım asırlık ve bir asırlık evlerle dolu.Üzücü taraf ise bunların bir kısmının metruk vaziyete dönmeye başlamış olması.
İlçemiz Bozüyük’te genişleme alanı en dar ve bitmiş vaziyette olan tek mahalle Tekke Mahallesi. Kumluk tarafından dere yataklarının kapattığı,doğuda Kızıltepe’nin önünü kestiği,batıda ise Üyük Tepe ve Askeri Bölgenin engellediği Tekke Mahalle alanı artık bu vaziyette kalacak.Önemli olan bu bölgede yıkılmış,viran olmuş ve terk edilmiş evlerin en az olması ve yapılabiliyorsa yeni,modern binaların hızla çoğalması.
Bozüyük’ün genişleme alanları potansiyeli bakımından en uygun mahallesi hiç şüphesiz Yeni Doğan Mahallesi. Toki Konutları ile zenginleşen mahalle batı yönünde devasa mücavir boş alana sahip.Bunun yanında Yeşilkent Mahallesi de gerek Musapınarı gerekse Akpınar yönünde büyüme potansiyeli gösteriyor.Kuzey yönü tıkalı olan mahallenin güney tarafı da oldukça elverişli.
4 Eylül Mahallesi nüfus bakımından en büyük mahallemiz ancak 2000’lerin başından beri gelen yoğun yapılaşma konut alanlarını oldukça azalttı.4 Eylül Mahallesi doğu yönünde sanayi kuruluşları tarafından kapatılmış durumda. Kuzeyde Sarıbayır Tepelerinin kapattığı mahallenin de genişleme alanı artık pek fazla yok.
Yeni Mahalle ve Çarşı Mahalle’nin de büyüme potansiyeli bulunmuyor. Bu bölgelerde,özellikle Çarşı Mahalle’nin Soğukpınar Mevkii merkez kesiminde yeni modern yapılara son zamanlarda rastlıyoruz.
Burada asıl anlatmak istediğimiz şey Kasımpaşa Mahallesi’nin eski merkez kısmı ve Tekke Mahalle’nin büyük bir bölümünün can çekişmeye başlamasıdır.
Ne yapılabilir?
Bu bölgelere büyük teşviklerle yeni kentsel dönüşümler planlanabilir. Kaldı ki müteahhitler önümüzdeki yirmi yıl içinde merkezde yer bulmakta zorlanacaklar.Ancak buralardaki bitişik nizam eski yapılar yeni imar planlamasıyla çok katlı ayrık nizama evrilebilir.
Tabi bunlar kentsel dönüşüm uzmanlarının işi.Bizler Bozüyük’e gönül vermiş insanlar olarak merkezimizde böylesine köhneleşen,adeta terk edilen alanların bir an önce canlandırılmasını arzu ediyoruz.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
