Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (BŞEÜ), yapay zekâ ve sosyal yardım hizmetlerinin kesişiminde yürütülen uluslararası bir araştırmayla önemli bir akademik başarıya imza attı.
BŞEÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Hacer Taşkıran Tepe, dünyanın saygın bilimsel yayınları arasında yer alan ve Q1 kategorisinde bulunan Journal of the Society for Social Work and Research dergisinde yayımlanan çalışmasıyla dikkat çekti.
“Accuracy and Readability of Large Language Models’ Responses to Frequently Asked Questions on Social Assistance” başlıklı araştırmada, bireylerin sosyal yardım hizmetlerine erişimde giderek daha fazla başvurduğu yapay zekâ sistemlerinin sunduğu bilgilerin doğruluğu, açıklığı ve kullanılabilirliği ele alındı.
Araştırma kapsamında, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın resmi internet sitesinde yer alan sosyal yardımlara ilişkin sıkça sorulan sorular ChatGPT-3.5, ChatGPT-4o, Gemini ve Microsoft Copilot gibi yapay zekâ modellerine yöneltildi. Elde edilen yanıtlar doğruluk ve okunabilirlik açısından değerlendirildi.
Yapay zekâ yanıtlarında doğruluk uyarısı
Araştırma sonuçları, yapay zekâ modellerinin sosyal yardım alanında bilgi sunma performanslarının birbirinden farklılık gösterdiğini ortaya koydu. Çalışmada, hiçbir modelin tüm sorular bakımından yeterli düzeyde doğruluk sağlayamadığı belirlendi.
Bunun yanında modeller tarafından oluşturulan yanıtların ortalama olarak “orta güçlükte” okunabilirlik düzeyinde olduğu tespit edildi. Bu sonuç, yapay zekâ aracılığıyla bilgiye ulaşılmasının, söz konusu bilginin herkes tarafından kolaylıkla anlaşılabileceği anlamına gelmediğine işaret etti.
Sosyal haklara erişim açısından önemli bulgular
Çalışmada, sosyal yardım programlarının kapsamı, başvuru koşulları ve yararlanma kriterleri hakkında yanlış veya eksik bilgi edinilmesinin, ihtiyaç sahibi bireylerin haklarından yararlanamamasına ve başvuru süreçlerinde çeşitli güçlüklerle karşılaşmasına neden olabileceğine dikkat çekildi.
Araştırmanın, yapay zekâ sistemlerinin kamu hizmetleri ve sosyal yardım alanında kullanımında yalnızca teknik doğruluğun değil, bilginin farklı toplumsal kesimler tarafından anlaşılabilir ve kullanılabilir olmasının da temel bir kriter olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyduğu belirtildi.
Çalışmada ayrıca yapay zekâ araçlarının sosyal yardım alanında temel ve tek bilgi kaynağı olarak kullanılmaması, resmî mevzuat ve kurumsal kaynaklarla doğrulanması gereken destekleyici araçlar olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
BŞEÜ’nün söz konusu araştırması, yapay zekâ ve dijital dönüşüm gibi güncel teknolojik gelişmeleri; sosyal adalet, sosyal haklara erişim, dezavantajlı grupların güçlendirilmesi ve dijital kapsayıcılık gibi toplumsal konularla bir araya getirerek üniversitenin disiplinlerarası ve toplum yararını önceleyen araştırma yaklaşımını ortaya koydu.
