Bozüyük’te Fabrika Mahalle diye bilinen bölgede iki adet su kuyusu var.1930’lu yıllarda yapılan bu kuyuların oluşturulma amacı neydi?
1925 yılında Bozüyük’ün ilk Kereste Fabrikası İbrahim Çolak tarafından kurulduğunda genç Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk sanayi tesislerinden biri olmuştu. Bazı kişiler şu eleştiriyi de yapıyor.”Kerestenin fabrikası mı olurmuş?”
Ulusal Basında bizim oluşturduğumuz bu habere böyle yorumlar yapılmıştı. Günümüzde tabi birçok orman ürünleri işleme tesisleri var.Bunlar çeşitli inşaat ürünlerini üretiyorlar.Sunta,sıkıştırılmış yonga levhaları gibi gibi.Bunun yanında inşaatlar için kalıp tahtaları da üreten işletmeler var.
1925 yılında kurulan işletmede “Bozüyük Kereste Fabrikası” yazıyordu. Bunun için bu ismi kullanıyoruz. Bozüyük’ün ilk fabrikası olduğu için bizler açısından önemli. Bununla ilgili şimdiye kadar çok haber yaptık.Amacımız geçmişteki yaşanmışları hatırlatmak ve tarihe not düşmek.
Kereste Fabrikası uzun yıllar çalıştıktan sonra 1932 yılında elektrik kontağından çıkan yangınla kül oldu. Bozüyük tarihinin en büyük yangını olarak kayıtlara geçen bu hadise Ankara’da da büyük yankı bulmuştu.Tabi o dönemlerde itfaiye aracı olmadığı için yangın kısa zamanda söndürülemedi.Bozüyük Halkının çabalarıyla,su taşımasıyla saatlerce söndürülemeyen yangın nihayetinde kendi kendine söndü.Ancak bütün tesis kül oldu.
Anlatılanlara göre İbrahim Çolak bu fabrikayı yeniden inşa etti ve bir daha yaşanması muhtemel yangına karşı tedbir aldı. Zira büyük bir yangında su rezervi olması gerekliydi.İşte resimlerde gözüken bu su kuyuları bunun için inşa edildi.
Peki bu kuyulara su nereden verildi?
O bölgede su kaynağı olmadığı için demir borularla İçköy’de bulunan Kirazlarbaşı Mevkiinden su getirilerek kuyular dolduruldu.Bu su, memba suyu kalitesinde hafif ve leziz bir su olduğu için depolardan artan su Bozüyük sokaklarına konan döküm Alman Çeşmelerine verildi.1980’li yılların başlarına kadar ana cadde üzerinde kurulu bu çeşmeleri orta yaşlılarımız ve yaşlılarımız hatırlarlar.Bu çeşmeler İbrahim Çolak tarafından Almanya’dan getirilerek ilçemize bir hizmet olarak kondu.İbrahim Çolak’ın Bozüyük Sokaklarına elektrik vererek aydınlatmasının ardından ikinci bir hizmeti de bu oldu.
Çeşmeler kaldırıldı ama bu kuyular hala duruyor. Kereste Fabrikasından geriye kalan tek hatıralar bunlar kaldı.Şimdi bunlar boş bir vaziyette bekliyor.Tabi o dönemden kalan bir de köşk var bilindiği gibi.Bozüyük Belediyesine devredilen bu köşk günümüzde müze yapıldı.Kuyuların akıbeti ne olacak belli değil.Edinilen bilgilere göre Bozüyük’ün tanınmış bir inşaat firması bu araziyi satın aldı ve önümüzdeki yıllarda bu alana binalar yapacak.Bu oluşumda bu tarihi kuyular hatıra olarak bırakılır mı yoksa yıkılır mı hep birlikte göreceğiz
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
Döküm Alman Çeşmeleri 1980’li yıllara kadar vardı
