İlçemiz Bozüyük’te zamanla yok olan değerleri sık sık haberlerimizde dile getirmeye çalışıyoruz. Amacımız unutulan,yok olup giden bazı kültürel değerlerimizi okuyucularımıza anımsatmak,geçmişi yad etmek ve gelecek kuşaklara bilgi aktarabilmek.
Bu yazımızda yok olan bir caddemizden söz edeceğiz.Şöyle başlamak gerekirse; Bozüyük’ün merkezindeki ana cadde 1970’li yılların başına kadar gidişli gelişli iki caddeden oluşmuyor ve tek bir cadde.Tam merkezde o yıllara kadar ona paralel bir cadde daha var.İsmi İkbal Caddesi.
Bozüyük’te Osmanlı’dan kalma ismi olan iki caddemiz var.Birisi şimdiki Terakki Caddesi ve diğeri de İkbal Caddesi.Terakki Caddesi şimdiki Kasımpaşa Camii karşısından Kasımpaşa Orta Camii’ne doğru,oradan da Tekke Mahalle Camisi’ne kadar olan cadde.Terakki Osmanlıcada kullanılan Arapça bir kelime ve manası ilerleme,gelişme ve yükselme demek.Bu kelimeyi Osmanlının son dönemlerindeki İttihat ve Terakki Cemiyetinden de biliyoruz.Aslında orasının ilk ismi Söğüt Yolu.Sonrasında Yoğurt Pazarı da denmiş.Terakki isminin Cumhuriyet öncesi verildiğini tahmin ediyoruz.Bazı rivayetlerde ise Necatibey Caddesi olarak da geçiyor.
Konumuza dönecek olursak İkbal Caddesi Bozüyük’ün en işlek esnaf caddelerinden biri olduğunu söyleyebiliriz.”İkbal” gelecek demek.
Peki bu caddede hangi esnaflar vardı?
Yaşımız bunu bilmeye yeterli olmadığı için sevgili abimiz Avukat Ertuğrul Agaoğlu’nun bilgisine baş vurduk.Ondan aldığımız bilgilerde; şimdiki Cumhuriyet Meydanı tarafından girişte kuleli bina Ticaret Bankası.Onun karşısında Demokrat Partisi İlçe Binası var ve altında Baloğlu Tuz Dükkanı,sonrasında Terzi İbrahim Mumcu,yanında kahvehane,karışık yazacak olursak,çünkü sırası tam hatırlanamıyor; Gıda Pazarı,Camcı Salim’lerin Dükkanı,Çakıcı Hüseyin’in kahvehanesi,Yorgancı Kurtuluş,Kuyumcu Metin,Cihangazili Şükrü’nün Tuhafiye Dükkanı,Manifaturacı Basri,Saatçi Vedat,Memduh Atılgan’ın dükkanı,Tuhafiyeci İsmail Mumcu,Tuhafiyeci Mehmet Ali Aksulu,Ürküşlerin dükkanı,Terzi Sarı Neşat.
Bunlar bilebildiklerimiz;tabi başka esnaflar da vardır elbette.Burada anlatmak istediğimiz Bozüyük’ün en işlek,en çok esnafların olduğu İkbal Caddesi’nin tarihçesi.
Peki İkbal Caddesi neden yok oldu?
Tabi gönül istedi ki bu tarihi cadde hep kalsın ve hiç yok olmasın.Edinilen bilgilerde bu caddenin şimdiki ana caddeye tam paralel olmadığı ve biraz çapraz konumda olduğu.1970’in hemen başında kuzey tarafta kalan yol (şimdiki Çarşı Meydanı önünden geçen ana cadde) açılmaya başlandığında İkbal caddesi’nin kaldırılması gerekmiş.Şimdiki Belediye İş Hanının doğu tarafından aldığımızda hemen hemen ortalarına gelen bir konumdan batıya doğru ilerleyen bir caddeymiş.
1975 yılında yol çalışmasının tamamlandığını bizler de hatırlıyoruz.Ancak İkbal Caddesi’nde gezen,alış veriş yapan Bozüyüklüler şu anda 70-80 yaş aralığında.
İkbal Caddesi kaldırıldı kaldırılmasına ama hatırası kaldı.Biz de o hatırayı hatırlatmak istedik.Gönül isterdi ki onun anısına bir caddemize onun adı verilsin.Bir esnaf caddesi olan İkbal Caddesi’nin konumu aslında çok da güzelmiş.Güzellikler bazen zaruri şekilde böyle yok olabiliyor.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
