İlçemiz Bozüyük’te bilindiği gibi iki şehitlik var.Biri Akpınar Şehitliği diğer ise İntikamtepe Şehitliği.
İntikamtepe Şehitliği yolun hemen kenarında olduğu ve Bozüyüklülerin çok kullandığı Dodurga-Cihangazi Yolu üzerinde olduğu için en çok ziyaret edilen şehitlik.
Geçtiğimiz aylarda Eskişehir Çukurhisar’da bulunan Çimento Fabrikasının bu şehitlik yakınında maden ocağı açmayı planlaması,ancak Anıtlar Kurulunun savaş alanı ilan ederek bu maden sahasını iptal etmesi çok tartışılmıştı.Bizler de birkaç kez haberlerimize taşımıştık.Orada video çeken bir iki doğa sever gönüllü ve tarihçi ise bu maden yapılmak istenen alanların savaş alanı olduğunu ve hala toprak altında yatan şehitlerin olduğunu ifade etmişlerdi.
Bu doğrudur. Çünkü İntikamtepe Şehitliği’nde sadece 63 şehit mezarı var.Oysa ki savaşlarda yüzlerce Mehmetçiğimiz şehit düştü.Akpınar Şehitliği’ndeki kabir sayısı da aşağı yukarı bu kadar.Peki geri kalan şehitlerimiz nerede defnedildi?
O döneme ait elimizde definle ilgili tek bir siyah beyaz kare fotoğraf var.Ve bilgilerimiz şu yönde; savaşın sonunda şehit düşen kahraman askerlerimiz başlarında sağ kalan subay ve erler tarafından çukurlar kazılarak şehit düştükleri alanlarda ama tek ama toplu halde defnedildiler.Bunların mezarları belli olsun diye taş dikilmese de toprak hafif tümsek bırakıldı.Savaşın ardından 10 yıl sonra tümsekliğini kaybetmemiş bazı mezarlar açılarak kemikler bu sonradan yapılan şehitliklere yeniden defnedildi.Tespit edilemeyen kabirler ise arazide çeşitli yerlerde kaldı.İntikamtepe Şehitliği’de bulunan 63 kabirde kaç şehit naşı var? Yada o dönem kemikler üst üste mi defnedildi bunu tam olarak bilmiyoruz.
Bunu anlattıktan sonra hafta sonu ziyaret ettiğimiz İntikamtepe’nin hikayesinden de biraz bahsedelim.Bu bölgeye neden “İntikam” adı verildi.İntikamtepe aslında bu şehitliğin olduğu yer değil arka kısmında kuzey doğu yönünde kalan çok da yüksek olmayan tepenin ismidir.Coğrafi kaynaklarda Kale İntikamtepe olarak geçer.Bu ismin savaş esnasında buraya verildiğini düşünüyoruz.
Gerçekten yaşanmış şöyle de bir olay var.11.Piyade Tümeni 126.Alay 3.Tabur,9.Bölük Komutanı Afyonlu Subay 2.İnönü Savaşında dört süngü yarası alarak Yunanlıların eline esir düştü.Yunan Komutan tarafından çarmıha gerildi.Ayakların dibine çam dalları yerleştirilerek ve subayın üzerine benzin dökülerek ateşe verildi ve kahraman subayımız yakılarak şehit edilmek istendi.Tam o esnada yetişen Türk Mehmetçikleri olayı gerçekleştiren Yunan Askerlerini öldürerek subayımızı yakılmaktan kurtardı.Burada düşman askerlerinin öldürülmesi İntikam alındığı anlamına gelebilir.Çünkü bu vahim olay bu tepede olmuştur.
Bir diğer değerlendirme de ise savaşlar sırasında şehit düşen askerlerimizin intikamının Yunanlıları yenerek ve zafer kazanılarak alınmış olduğu anlaşılabilir.Bu tepeye savaşlar anında veya zaferin sonrası İntikam ismi verilmesi akla bunları getiriyor.
Şehitlerin kabirleri ile ilgili anlatılan bir anekdotu aktaralım.1990’lı yılların başında istiklal madalyalı bir Kurutuluş Savaşı Gazisi Bozüyük’e gelir.Ve İntikamtepe Şehitliği yanına gider.Bozüyüklü bir hemşehrimiz kendisine refakat etmektedir.Bu hemşehrimizin anlatımında gazinin İntikamtepe Şehitliği karşısında bulunan küçük bir tepenin yanına gittiği ve toprağa kapanarak ağladığı,silah arkadaşlarından şehit olanların burada gömülü olduğunu söylediği yer almakta.
Tabi günümüzde artık bu bölgede savaşmış gazi kalmadı.Hepsi ebedi aleme intikal ettiler.TRT’nin 2000’li yılların başında hazırladığı Son Tanıklar Belgeselinde Kurutuluş Savaşı Gazileri Bozüyük’ten de bahsetmişlerdi.Bizler anlatılanlardan,anekdotlardan ve bazı tarihi belgelerden anlayabiliyoruz neler yaşandığını.Resmi Belgelerde sadece savaş planları ve taarruzların,stratejilerin nasıl şekillendiği,nasıl icra edildiği anlatılıyor.
İntikamtepe ve Akpınar Şehitlikleri biz Bozüyüklülerin milli değeri.Orada yatan vatan evlatlarımıza bugün yaşadığımız bu rahat ve huzur dolu günleri borçluyuz.İntikamtepe Şehitliği’nin yanından geçerken zaman zaman aracınızı kapı önünde durdurun.O dalgalana bayrağa uzun uzun bakın.O bayrak ilelebet dalgalansın diye o toprağa düşen kahramanlarımız için de birer Fatiha okumayı ihmal etmeyin.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
