Mübarek Ramazan Ayına girdiğimiz şu günlerde “Allah hepimizi doğal afetlerden korusun” duasıyla başlayarak Bozüyük’te 100 yıl önce yaşanan enteresan bir doğal afetten söz etmek istiyoruz.
1918-1920 yılları arasında bir zaman diliminde gerçekleşen bu afeti aslında yaşlılarımızdan çokça dinlemiştik.Güneşi kapatan,Bozüyük’e adeta güneş tutulması gibi bir karanlık ortamı yaşatan bu olay bir Çekirge istilasıydı.
Çok eski zamanlarda bu çekirge istilaları Türkiye’nin muhtelif yerlerinde çokça görülürmüş.Çok büyük sürüler halinde gelen çekirgeler çiftçilerin tüm ürünlerini siler süpürürmüş.O yıl mahsul alamayan çiftçilerin tek kurtarıcıları ise Sığırcıklarmış.
Bozüyük’te de böyle bir hadiseden kasaba halkını Sığırcık sürüleri kurtarmış.Çekirge sürüsünün içine dalan binlerce Sığırcık onları yiyerek temizlemiş.Bozüyük’ümüzün tanınan tarih araştırmacılarından Hakan Alkan bu olayı Sosyal Medyadaki Facebook/Bozüyük Sayfasında şöyle anlattı;
BOZÜYÜK’TE ÇEKİRGE AFETİ (1918-1920)
1.Dünya savaşı sonlarında Bozüyük ve civarında bir Çekirge afeti olmuştu.Geçtiği yerlerde bütün mahsulü kırıp geçmiş, çok zarar vermişti. Olay insanların hafızalarında yer etmişti. Hatta bu olayı hatırlayan yaşlılar bir olayın zamanını belirtirken, Çekirge baskınından sonraydı,Yunan’ın girmesinden önceydi şeklinde ifadeler kullanıyorlardı.
Bu olayla ilgili türküler de yakılmıştı.çekirgelerin peşinden binlerce Sığırcık gelmişti.Sığırcıklar çekirgeleri öldürüyorlardı.Üstelik kan içinde kalıyordu. kadınlar leğen içinde su koyuyorlar,Sığırcıklar da bu suyun içine girip yıkanıyor ve tekrar çekirgeleri öldürmeye devam ediyorlardı.Burada bir savaş vardı. ( Bu bilgi terzi Fikri Kalkan tarafından verilmiştir.)
Bozüyük ve çevresi büyük bir Çekirge istilasına uğramış ve tüm halk arazinin çekirge’den temizlenmesi için Çekirge ile Mücadele’ye mecbur tutulmuştur.
İşte bu yıllarda Halk tarafından Çekirge türküsü yakılmıştır.
“Çekirgem uçar gelir,
kanadın açar gelir,
ince dişli çekirge dağladı ciğerim,
ekini biçer gelir.
Çekirgenin kanadı,
kanı yere damladı,
ince dişli çekirge dağladı ciğerim,
arpa buğday komadı.
Hamamların taşı var,
çiftçilerin yaşı var,
tel çekin Vali bey’e,dağladı ciğerim
çekirgenin hası var.
Bakır kap kalaylandı,
çiftçiler alaylandı,
tel çekin Vali bey’e dağladı ciğerim,
çekirgem kolaylandı”
Kaynaklar : Kurulay Yılmaz – Geçmişten Günümüze Bozüyük (2004)
Mustafa Can – Bozüyük (1986)
İşte böyle sevgili okurlarımız ve takipçilerimiz.Günümüzde çok uzun yıllar öncesinden bu yana bir çekirge olayı yaşanmıyor.Yaşanma ihtimali olsa bile şimdi imkanlar çok fazla.İlaçlama uçakları,dronlar ve etkin ilaçlar var.Fakat o yıllarda böyle imkanlar olmadığı için tek çare Sığırcık kuşları olmuş.
Yaşadığımız zaman dilimi ve teknolojik imkanlarla desteklendiği için bazı afetlerin çareleri var elbette.Yeter ki deprem,büyük seller ve büyük yangınlar olmasın.(Temsili resimler Bozüyük Sayfasında yapay zeka ile üretilen videodan alınmıştır.Canlandırma videosunu izlemek isteyenler Facebook/Bozüyük sayfasını veya İnstegram/Bozüyük Sayfasını ziyaret edebilirler)
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
