Bozüyüklü tüccarların ilk mesleği kerestecilik.Eski zamanlarda halk her ne kadar çiftçilikle uğraşsa da 1920’lerde kasabaya Balkanlardan gelen Arnavut Ağalar Kerestecilik mesleğini başlattılar.Köprülü Kardeşlerin Üçtepeler Mevkii’nin güneyinde kalan Harlayik Deresi yakınlarında ilk kereste fabrikası kurduğundan daha önce bahsetmiştik.Bununla ilgili elimizde tek bir kare siyah beyaz resim olsa da tam olarak yeri neresiydi bilemiyoruz.Harita Genel Müdürlüğünün resmi verilerinde ve topografik haritalarda bu bölgede Eski Bıçkı,Yeni Bıçkı ve Eski Fabrika yeri yazsa da bu kısımlarda herhangi bir fabrika kalıntısına veya temel izine rastlanmıyor.
Batan Yaylası’nda bulunan beton temellerle ilgili daha önce haber yapmıştık.Buranın Debreli Mustafa tarafından kurulan ilk kereste fabrikasının temelleri olduğunu düşünüyoruz.Bununla ilgili de elimizde tek bir kare resim var.Ancak bu manşet görselinde paylaştığımız resim tamamen farklı bir yer.Bozüyük’ün tarih araştırmacılarından sevgili Hakan Alkan ile yaptığımız istişarelerde buranın Çolak İbrahim Bey’in Gülalan mevkiinde (Atatürk Orman Köşkü yanında) olduğu kanaatine vardık.
Tabi bir de daha önce Dekovil hattından (Ormanda işleyen küçük yük treni) bahsetmiştik.Doğa tarihçisi,gezgin,bisiklet sporcusu,dağcı Levent Yılmaz kardeşim de bu konuya dahil oldu ve Hürriyet Mevkii’nde çekmiş olduğu resimlerde Dekovil Hattının yerini gösterdi.
Şimdi konuyu toparlayacak olursak,işleyiş şöyle; Köprülü Kardeşlerin ilk fabrikasının ardından Çolak İbrahim Bey’in Bozüyük Kereste Fabrikası öncesinde havai hattın başlama noktasında bir küçük işletmesinin olduğunu da anlıyoruz.Anlatımlar şöyle; İbrahim Bey 1923 yılında Gülalan Mevkiinde küçük bir işletme kuruyor,1937 yılında yapılan işletme planında Gülalan Mevkii’ndeki işletme için eski fabrika tanımı yapılıyor.1926 yılında siyah beyaz filme alınan arşiv videoda fabrikanın işletmede olduğu gözleniyor.Daha sonra Bozüyük’te kurulan büyük fabrika ile bu küçük işletme faaliyetlerine son veriyor.
Bozüyük Sanayi tarihi için önemli bir adım olan bu iki eski işletmeden günümüzde izler yok olmuş.Kaybolan tarihi,Bozüyük için önemli olan sanayimizin ilk yapı taşlarını araştırıp sizlerle paylaşalım istedik.Gündem11 tarihe ışık tutmaya,geçmişi araştırıp gelecek kuşaklara aktarmaya devam edecek.Bu konuda yardımlarına başvurduğumuz fahri temsilcimiz Hakan Alkan kardeşimize ve Levent Yılmaz kardeşimize teşekkür ederiz.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
Gülalan Fabrikası
Fabrikanın yerini gösteren haritalar
Günümüz güncel haritası
Fabrikanın yeri
Levent Yılmaz’ın görüntülediği Dekovil Hattını geçtiği alanlar (Hürriyet Mevkii)
