Kaybolan mesleklerle ilgili haberler yapıyoruz zaman zaman.Neleri yazdık? Nalbantlık,Saraçlık,Marangozluk,Demircilik,Kalaycılık gibi.Değişen zaman ve şartlar bu meslekleri yok etti.1970’li yıllara kadar olan bu temel meslekler gelişen şartlar ve teknoloji ile birlikte yok oldu gitti.
Şimdi bir başka yok olan bir sektörden bahsetmek istiyoruz.Dronların olmadığı,hava fotoğraflarının zor şart ve imkanlarla ancak İnönü Türk Hava Kurumu uçakları veya kırk yılın başı bir denk gelen helikopterlerlerden alınabildiği Bozüyük fotoğraflarından arşivimizdeki 1987 yılında helikopterden çekilen bir fotoğrafı yayınladık.Yaklaşık 40 yıl önce çekilen bu fotoğrafta şimdiki Çınar Kavşağı gözüküyor.İşaretlediğimiz yer ise bir Mozaik Üretim Ocağı.
Mozaik kelimesi elbette sanatta günümüzde de kullanılıyor.Ancak inşaat sektöründe de kullanılan bir mozaik vardı.Kayalardan ve mermer kırıklarından ufalanan taşlar mozaik olarak nitelendirilir,üretilirdi.Bu minik beyaz taşlar inşaatlarda,evler yapılırken çimento ile karıştırılır,ıslak zemin olarak nitelendirilen banyo ve tuvalet tabanları ile merdivenlere dökülürdü.Sonra bir usta kuruduktan sonra onları spiral taş ile siler ve bu beyaz taşlar betonun arasından gözükür ve mozaik zemin olarak nitelendirilirdi.1965 yılında Bozüyük Sümerbank Seramik Fabrikası’nın kurulup seramik üretmeye başlamasıyla modern binalara mozaik dökmek yerine fayans veya yer karosu kaplanmaya başlandı.1970’li yıllardan itibaren mozaik taşı üterimi hızla gerilemeye başladı.Çünkü yerini fayanslar aldı.
Bozüyük’te iki tane mozaik taşı üretim yerinin olduğunu biz yaşı kemale erenler biliyoruz.Resimde gözüken Çınar Kavşağı yakınındaki bu mozaik taşı üretim yeri Yaşar Aksu’ya (Yörük Yaşar) aitti.Diğer bir işletme ise 24 daire diye bilinen Örnek Apartmanın yerindeydi.Burası da eski Belediye Başkanlarımızdan Abdurrahim Avar’a aitti.1945-1946 yılları arasında Belediye Başkanlığı yapan Abdürrahim Avar her ne kadar bir yıl başkanlık yapsa da Belediye Reisi olarak tarihe geçti.Çarşı Mahalle Soğukpınar Camii yanında güzel bir evleri olan Avar Ailesi’nin bu evi günümüzde yıkıldı.İşletmeleri de 1970’li yılların sonlarında kapandı.Çınar Kavşağı yanındaki işletme de bu yıllarda faaliyetlerini sonlandırdı.Ancak 1987 yılında çekilen hava fotoğrafında işletmenin yerini görebiliyoruz.Ayrıca komşu ilçemiz Pazaryeri’nde bu sektör oldukça gelişmişti.Ancak günümüzde bu ilçede de yok artık.
Gündem11 olarak geçmişte yaşanan güzellikleri,meslekleri,tarihsel değerleri zaman zaman haberlerimize taşıyoruz ve şimdiki genç kuşaklara bilgiler vermeye çalışıyoruz.Geleceğe de bir bilgi mirası olarak kalmasını arzuladığımız bu mazi izlerini yayınlamaya devam edeceğiz.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
