Yozlaşma,yapılaşma,kentleşme,modernleşme derken kültürel mirasımız da bir bir yok oluyor.Buna örnek olarak sayıları çok az kalan eski Bozüyük Evleri’ni örnek verdik ve bu konuda defalarca haber yaptık.
Bazı koruma altındaki yapılarda restore edilmedi değil.Bunlardan bir tanesi de bilindiği gibi Çarşı Mahalle Soğukpınar Camii.1914 yılında yapıldığı tahmin edilen bu Osmanlı eseri cami geçtiğimiz yıllarda restore edilerek yenilendi.Bahçesi de yeniden dizayn edilen caminin avlusunda giriş kapısının yanındaki antik taş da yeniden yerine kondu.
Peki bu taşın anlamı ne?
Evet;bu bir Sadaka Taşı.Sadaka Taşları Osmanlı zamanından kalan bir gelenek.Mahallede ihtiyacı olanlar,fakirler için geceleri para bırakılan ve ihtiyaç sahiplerinin gecenin karanlığında o paraları gizliden aldığı üstünde hayır yapılan bu taş zamana meydan okuyor.
Sadaka Taşları ilçemiz Bozüyük’te 1980’lere kadar bazı yerlerde vardı.Hatırladığımız kadarıyla Yeni Mahalle’nin Kızıltepe’ye doğru çıkan birbirine paralel sokaklarının iki tanesinin başında,Atatürk İlkokulu karşısındaki eski evin köşesinde,Söğüt Yolunda,Tekke Mahalle’nin Lise kısmının karşısında bir köşede,şimdiki Hal Meydanının tam karşısında Atatürk İlkokulu’na inen sokağın sağa ayrılan sokakla kesiştiği alt köşesinde,gibi..gibi.
Tabi bu taşlar enikonu o dönemlerde yapılmış taşlar değil.Bozüyük’ün antik çağlarda gerek Lamunia kentinden gerekse İçköy’deki Minea Kentinden toplanmış antik sütun kalıntıları.Bunları Bozüyük’te yaşayan Osmanlı Tabası buralardan bulmuş ve bu şekilde değerlendirmiş.
Peki bu taşlara ne oldu? Neden sadece bir tane kaldı?
Tabiki vurdum duymazlık;tarih şuurunun az olması,kültürel yozlaşma bu taşların gelişen şartlar ve zamanla birlikte gelen yapılaşmada hafriyatlarla beraber moloz yığınlarının arasına karışıp çöpe gitmesini sağladı.
Sadaka Taşı adabını yukarıda yazdık.İhtiyaç sahibinin gece karanlığında kimse görmeden aldığı paranın tamamını değil ihtiyacı kadarını aldığı,geri kalanını da diğer ihtiyaç sahibine bıraktığı o engin görgü ve olgunluğu da belirtmeden geçmeyelim.
Bozüyük’te sadece bir tane kalan bu sadaka taşlarının keşke tamamını koruyabilseydik.Vakıflar Bölge Müdürlüğünün restorasyon sonrası bu taşı yerine koyması yada bilemiyoruz belki de yerinden hiç oynatmaması da takdire şayan bir davranış olsa gerek.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
