Bozüyük’ün en önemli tarihi eseri ecdad yadigarı Kasımpaşa Camii.Tabi bu eserimiz ile ilgili şimdiye kadar onlarca haber yaptık.Aslında hep de yapmak istiyoruz zira atalarımızın 500 yıl önce inşa ettikleri ve bizlere emanet bıraktıkları göz bebeğimiz eserimiz.
Tabi bu bir mabed.Camiye gidersiniz gitmezsiniz; o ayrı ama bu cami Bozüyük’ün en önemli değeri.Bozüyük’ün kasaba olmasına,hatta kurulmasına vesile olan bir değerli yapı.
Daha önce onun sırlarını,içinden çıkarılıp kaçırılan tarihi eserleri,yapısını,neden yapıldığını,tamiratlarını birçok kez anlattık.Burada içimizi sızlatan bir konudan da bahsetmek lazım.Kasımpaşa Camii 1525 yılında inşasına başlanan ve 1528 yılında bitirilen Kanuni Sultan Süleyman’ın emri ile Cezeri Kasımpaşa tarafından yaptırılan bir cami.Yapım zamanında günümüze kadar 500 yıldır dimdik ayakta duruyor ama eski resimlerde gördüğümüz bir dönemde harap ve bazı kısımlarının yıkık olması,pencerelerinin ve camlarının olmaması,duvarlarının dökülmesi,kubbesinde otlar bitmesi,kısacası bakımsızlıktan virane ve metruk bir hal alması da bizleri oldukça üzdü.
1528 yılında şahane bir şekilde bitirilen mabed 1900’lü yılların hemen başında ve 1800’lü yılların sonunda dökülecek bir hale geldi.Bunu o dönemki siyah beyaz resimlerde net bir şekilde görebiliyoruz.Bahsettiğimiz o yıllarda neden böyle bir şey yaşandı onu anlamak mümkün değil.İhtimaller dahilinde umursamazlık,parasızlık,devletin ilgisizliği,halkın değer vermemesi gibi konular akla geliyor.
Bu durumun düzelmesi yine Cumhuriyetle beraber oldu.Zira Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yayımladığı bir genelge ve devlet bütçesinden çıkarttığı 43.146 Lira 36 kuruşluk ödenek ile ilk restorasyonu gerçekleştirilerek cami toparlandı.
Bu tarihi yapının bilinen ilk tamiratı ve restorasyonudur.Osmanlı döneminde 1528 yılından itibaren geçen yüzyıllarda bir bakıma alındı mı yoksa ilk restorasyona kadar orjinal hali ile mi geldi bunu bilmiyoruz.Orjinal demişken camimizin her yeri bugün de orjinal.Şimdiye kadar yapılan tüm restorasyonlarda bu orjinalliğe azami dikkat edildi.Tam olarak bilemesek de duyumlarımıza göre 1950’li yıllarda cami bir kez daha tamirat görüyor ve şu anki cephesinde bulunan kırmızı kaplama taşları Kızıltepe eteğinde açılan bir taş ocağından getirilip cami bahçesinde şekillendiriliyor ve duvar kaplamaları yapılıyor.Daha önce de belirttiğimiz üzere caminin orjinal taşları aslında sarı renkte.
Şimdi bir de yıkılan yapılarından üzüntü ile bahsedelim.Solunda bulunan hamamı ve sağında arka kısmına kadar olan kütüphanesi ve sıbyan mektebi caminin 1900’lü yılların başında veya 1800’lü yılların sonunda yıkılan tarihi yapıları.
Bunlar neden yıkıldı tam olarak bilmek mümkün değil.Ancak, bir cadde açılması,caminin daha soyut hale getirilmesi,çok eskidiği için artık tamir edilememesi veya tamirat parasının bulunamaması neticesinde yerle bir edildiğini tahmin ediyoruz.
En son bahsettiğimiz restorasyonda caminin günümüzde de hala içerisinde bulunan süslemelerin yapıldığını biliyoruz.Son olarak camimiz 2006 yılında bir dış restorasyon gördü;bu tamiratta kubbe ve minare külah kurşunları değiştirildi.Ancak burada yapılan bir hatayı da yazmadan geçmeyelim.Restorasyon öncesi ana kubbenin büyük alemi altın varak kaplama olduğu halde bu aleme yeniden varak uygulanmadı.Ön küçük kubbelere de sentetik boya uygulandı.Bu durum biz Bozüyüklüleri oldukça üzdü tabii ki.Zira orjinaline verilen bir zarar oldu bu. Arşiv Fotoğrafları için Sevgili Hakan Alkan’a teşekkür ederiz
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
