Bozüyük ilçemizin kuruluşu ve gelişmesinde tarihsel süreçte Kasımpaşa Merkez Camii’nin 1528 yılında inşa edilmesinin önemli bir rol oynadığını biliyoruz. Ancak Kasımpaşa Camii öncesi şimdiki Kasımpaşa Orta Camii yerinde bir caminin olduğu rivayet ediliyor; zira Kasımpaşa Camii’nin yapımından önce de Bozüyük’te bir yerleşim var.
İlçemizde yapılan ilk camii bu olsa gerek. Ancak ne yazık ki onunla ilgili elimizde ne bir resim ne bir belge ne de bir bilgi var.1900’lü yılların başında doğan ancak günümüzde hayatta olmayan yaşlılarımızdan dinlediğimiz,onlarında üç kuşak öncekilerden dinlediğine göre ilk cami bu.
Kasımpaşa Merkez Camii’nin 500 yıl önce yapılmasını milat olarak kabul edersek ve yukarıda bahsettiğimiz caminin de varlığını kabul edersek sonra yapılan caminin 1876 yılında Balkanlardan göç eden Muhacırların 1903 yılında Tekke Mahalle Camii’ni inşa ettiklerini görüyoruz.Ancak bunun öncesinde eski resimlerde Tekke Mahalle’de kerpiç eski bir evden bozma,minaresi alelade ağaçtan yapılmış bir mescidin varlığından da haberdarız.Günümüzde Tekke Mahalle’de Tekke Mahalle Camii,Türbe Camii olmak üzere iki cami var.
En eski Mahallemiz olan Kasımpaşa Mahallesi’nde ise Merkez Kasımpaşa Camii,Kasımpaşa Orta Camii,Süleymanbey Camii,Sümerler Camii ve Süleymanbey Camii olmak üzere beş cami bulunuyor.Süleymanbey Camii de yapım yılı itibariyle oldukça eski bir camimiz.
Yeni Mahalle’ye baktığımızda en çok caminin bu mahallemizde olduğunu görüyoruz.Yine 1880’li yıllarda Bulgaristan’dan gelen muhacırlar ilk olarak Hal Camii’ni inşa etmişler.Bugünkü Hal Camii üçüncü versiyon.Haber Manşet Görselimizde minaresi gözüken ve yaklaşık on yıl önce yıkılan Hal Camii ilk yapılan caminin eskimesi üzerine 1940’ların sonlarına doğru yapılmış.Yeni Mahalle 70’li yıllarda yapılan Ulucami ve 80’lerde bitirilen Yeşil Cami,eski Sanayi Sitesi Camii,Şeker Petrol Mescidi ile en fazla ibadethaneye sahip mahallemiz.
En eski Mahllelerimizden biri de elbette ki Çarşı Mahalle.Her ne kadar Çarşı Mahalle resmiyette tek mahalle olarak gözükse de halk arasında ikiye ayrılıyor.Üyük Tepesi arkası ve güneyi Fabrika Mahalle olarak adlandırılıyor.Çarşı Mahalle’nin ilk kuruluşu da tıpkı saydığımız diğer eski mahalleler gibi 1876 Balkan Göçü ile gelen Muhacırların oluşturdukları bir yerleşim yeri ve ilk yaptıkları Camii 1914 tarihli Soğukpınar Camii.Ancak bunun yerinde de tarihi bilinmeyen alelade bir mescidin daha önce varlığından söz ediliyor.Çarşı Mahalle’nin kadim ibadethanelerinden ikisi de Göçmen Camii ve Gazozcu Camii.Bu iki Camimiz de 1900’lerin başlarında yapılan ibadethaneler.Ancak yapımları daha yeni gözüküyor.Fabrika Mahalle’de bulunan (Üyük Arkası) Ferhat Camii 80’lerin sonlarına doğru inşa edilmiş bir diğer camimiz.Çarşı Mahalle’nin en yeni camisi ise Kuveyt Camii.Bu cami Kuveytli hayır sever bir işadamı tarafından yaptırıldı ve ilçemize armağan edildi.
4 Eylül Mahallemiz en yeni mahallelerimizden.1990’ların başında kurulmaya başlanan bu mahalle şimdilerde nüfus olarak en büyük Mahallemiz.Bu mahallemize ilk olarak Kumral Abdal Camii inşa edildi ve 1995 yılında ibadete açıldı.Ancak mahalle büyüdükçe bu ibadethane çok yetersiz kaldı ve Osmanlı Camii inşa edildi.Günümüzde en kuzeyde Metristepe Camii’nin inşası sürüyor.Ayrıca eski Toprak Fabrikaları Camisi ve Yeni Sanayi Camisi de bu mahallemiz sınırları içinde yer alıyor.
Yeşilkent Mahallesi Yeşilkent Camii,Medine Camii ve Hz.Ali Camii’ni bünyesinde barıdırıyor.Hz.Ali Camii her ne kadar resmiyette Yeni Mahalle sınırları içinde olsa da Yeşilkent ile bütünleşmiş vaziyette.Yediler Mahallesi’nde Yediler Camii,Fatih Camii,Ertuğrulgazi Camii ve Yediler Tekkesi Mescidi 1970’lerin sonlarından günümüze kadar peyderpey inşa edilen mabetler.
İlçemizi genişlemeye ve gelişmeye en açık mahallesi bilindiği gibi Yenidoğan Mahallesi.70’lerin sonlarında kurulmaya başlanan mahallede ilk olarak Yenidoğan Camisi 80’lerin sonlarında inşa edildi.Zaten mahalle de ismini bu camiden aldı.Sonrasında bu cami yetmeyince biraz ilerisine Mehmetçik Camii yapıldı.Günümüzde Manişar Camii ve Toki Camii’de bu mahallemizde bulunuyor.En yeni Mahallelerimiz olan İçköy,Baharözü,Akpınar’da birer cami bulunuyor.Kasımpaşa Merkez Camii hariç tüm camiler vatandaşlar tarafından toplanan yardımlar sayesinde Cami Dernekleri tarafından yaptırıldı.Devlet eliyle yapılan Camilerimiz ise Osmanlı İmparatorluğunun hazinesinden ve Cezeri Kasımpaşa’nın özel harcamasından kaynaklı masrafla 500 yıl önce yaptırılan Kasımpaşa Merkez Camii,geçtiğimiz on yılda Bursa Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün yaptırdığı Yeni Mahalle Hal Camii oldu.Günümüzde yapım çalışmaları son aşamaya gelen 4 Eylül Mahallesi Metristepe Camii yarı Bozüyük Belediyesi yarı vatandaşlar işbirliği içinde inşa edildi.Ayrıca koruma altındaki tarihi camilerimizden yapımı Osmanlı dönemine ait olan Tekke Mahalle Camii ve Soğukpınar Camii yine Bursa Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından geçtiğimiz yıllarda aslına uygun restore ettirildi.
İbadethanelerimizin şimdiye kadar yapımında emeği geçen,bedenen çalışan,mesai harcayan,”Bir tuğlada benim katkım olsun” diyerek sadaka veren herkesten Allah razı olsun.Son olarak ilçemize en değerli tarihi eserimiz olan Kasımpaşa Camii’ni kazandıran Hanlar Hanı,Sultanlar Sultanı Kanuni Sultan Süleyman’ı ve onun veziri Cezeri Kasımpaşa’yı rahmetle ve saygıyla analım.
Levent Sünal- Gündem11 Gazetesi
