Hafta sonu yine tarihten bir yaprak aktaralım istedik.Zaman zaman Bozüyük’ün eski tarihi ile ilgili bilgileri paylaşıyoruz ve geçmişe ışık tutuyoruz.
Bir tümülüse benzeyen Hüyük tepesinin Bozüyük’e ismini verdiğini daha önce belirmiştik.Doğal kayalık bir tepe olan Üyük Tepesi ile ilgili sırlar henüz çözülebilmiş değil.Çok eski çağlarda üzerinde bir kale olduğu rivayet edilse de günümüzde sadece su kuyuları kalmış durumda.
Bir de kaldırılan Tümülüs var elbette.Şimdiki Saraycık Caddesi Tren Yolu Hemzemin Geçidinin bulunduğu yerde olan bu tarihi tümülüsün 1895-1896 yıllarında kazılarak yok edildiğini biliyoruz.
Tümülüsler genel olarak o yörenin tanınmış kişisine veya kralına ait mezarlar olarak biliniyor.Bir rivayete göre de çok eski zamanlarda pusula,yön levhası ve haritalar olmadığı için habercilerin,atlı postaların ve kervanların yönlerini,yollarını bulmaları için oluşturulan yol işaretleri olarak da tanımlanıyor.
Bozüyük’te bilinen ve eski resimlerden gördüğümüz Tümülüs İstanbul Bağdat demiryolu hattının yapımı sırasında kaldırıldı.Tam tümülüsün ortasına denk gelen demiryolunun yapımı için bu tepeciğin kaldırılması zaruri görüldü.Almanlar tarafından inşa edilen İstanbul Bağdat Demiryolu Osmanlı Devleti tarafından Almanlara yaptırıldı ve demiryolunun iki yanında bulunan madenler ve tarihi eserler de Almanlara verildi.Tarihi eserlerin olduğu düşünülen Bozüyük Tümülüsü de Alman Argeolog Körte’nin kazı başkanlığını yaptığı Türk işçiler tarafından kazılarak ve el arabalarıyla taşınarak ortadan kaldırıldı.İçerisinden bir mezarın çıkıp çıkmadığı bilinmese de kazı çalışmaları sırasında çıkarılan tarihi eserlerin Almanya’ya götürüldüğü ve günümüzde Berlin Müzesi’nde sergilendiği biliniyor.
Bozüyük’ün merkezinden kaldırılan bu tarihi tepeciğin kaldırılmış olması o zaman için bir engelin kaldırılması demekti elbette.Zira Demiryolunun Bozüyük’ten geçmesi her şeyden önemliydi.
Bir de etrafımızda henüz daha günümüzde bulunan daha küçük Tümülüsler de var.Bunlardan biri Pazaryeri İlçesine bağlı Demirköy’ün yakınında,Kurtköy Yolu kenarında bulunuyor.Bir diğeri ise çok daha küçük olarak eski Toprak Fabrikalarının karşısında bulunuyor.Bu tepeciğin bir yol işareti olduğu,herhangi bir mezara ait olmadığı belirtiliyor.Diğer bir Tümülüs ise Eskişehir’in Çukurhisar ilçesinde bulunuyor.Bozüyük’ten Eskişehir’e giderken yoldan rahatça görülebilen bu Tümülüs koruma altında ve birinci sınıf sit alanı.Demirköy’de bulunan Tümülüs de koruma altında ve herhangi bir kazı yapılması kesinlikle yasak.
Bozüyüklülerin çok eski dönemlerde küçük üyük dedikleri bu Tümülüs kaldırılmayıp yan tarafından demiryolu geçirilebilirmiydi? Bugün bu soru sorulabilir ve keşkelerle başlayan cümleler kuruluabilir elbette.Ancak o günkü şartların vurdum duymazlığı ve öncelikleri bir tarihi dokunun göz göre göre yok edilmesine neden olmuş.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi
