Bölgemiz birçok tarihi zenginliği barındırıyor. Eskişehir, Kütahya’nın yanı sıra ilimiz Bilecik’te de Roma Dönemi ve öncesi çok sayıda tarihi eser gün yüzüne çıkarıldı.
İlçemiz Bozüyük’ten de çıkarılan tarihi eserleri biliyoruz. Bozüyük’ün İçköy mevkii, Kandilli Köyü kırsalı, Cihangazi Köyü kırsalı, Kovalıca Köyü kırsalı, Günyarık Köyü, Saraycık Köyü, Darıdere Köyü, Dodurga Barajı Mevkii, Akpınar Mahallesi civarı gibi alanlarda çeşitli çağlarda yaşamış medeniyetlerin olduğunu ve bu yaşamlardan izlerin günümüze kadar ulaştığını biliyoruz.
Bozüyük kent merkezinde çıkarılan çok önemli bir tarihi eser yok elbette; ancak Çarşı Mahalle’de bir temel kazısı sırasında çıkarılan bir taştan Bozüyük’ün Roma Dönemindeki adının Lamunia olduğunu tespit etmiştik.
Bozüyük’te arkeologlar tarafından en yakın zamanda yapılan kazılar 1980’lerin başında Toprak Fabrikalarının hafriyatı sırasında çıkan tarihi eserler neticesinde gerçekleşti. Eskişehir Arkeoloji Müzesi yetkililerinin yapmış oldukları kazılarda M.S.X. yüzyıla ait kilise kalıntılarına rastlandı. İlk belirlemelerde Tunç Çağına ait seramiklerinde olduğu tespit edildi. Kazı alanının kuzey kısmında ise Nekropol tespit edildi. Tunç Çağına ait olduğu belirlenen yaklaşık 200 parça eser Eskişehir Arkeoloji Müzesine götürüldü ve bugün halen orada sergilenmekte. Bu eserler arasında Lahit Kapağı ve parçası, çeşitli kalıplar, Vaftiz teknesi, kapaklı istavroz, Zeus Heykeli başı, koku şişesi, erkek başı heykeli, yazıt, testiler, yüzükler, kaseler, kandiller, halkalar bulunuyor.
1893 yılında Alman Arkeolog Körte’nin Çarşı Mahalledeki höyük kazısında elde ettiği eserlerin ise Berlin Müzesine kaçırıldığını daha önceki haberlerimizde belirtmiştik.Kandilli Köyü kırsalından çıkan bazı büst heykelciklerin ise İstanbul Arkeoloji Müzesinde olduğunu vurgulayalım.
Bozüyük Şehir Müzesi yapıldıktan sonra arta kalan bazı mezar taşları, küpler ve yazılı sütunlar müze bahçesine getirildi.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi 
