Bozüyük’ün sokaklarında Cumhuriyetin ilk yıllarında elektrik aydınlatması olduğunu daha önceki haberlerimizde birçok kez belirtmiştik.
“Herkeste yokken; bizde vardı” yazdık çünkü 1920’li yılların başında hemen hemen hiçbir kasabada sokak aydınlatmaları yokken Bozüyük’te vardı.
Eskişehir’in ve Bursa’nın bile her yerinde olmayan elektrikli sokak lambaları büyük şehirlerde bile yokken Bozüyük gibi küçük bir kasabada neden vardı?
Bunun sebebi elbette ki Lokomobil.
Lokomobil denilen makineler 1800’lü yıllarda ortaya çıkmış buhar ile çalışan ve demir tekerlekleri olan genelde tarım gibi ağır hizmetlerde kullanılan makinalardı. Ancak 1925 yılında Albay Çolak İbrahim Bey’in Bozüyük’te kurduğu kereste fabrikasına yerleştirilen ve buhar gücüyle elektrik üreten jeneratöre Bozüyüklüler o dönemde Lokomobil adını vermişlerdi. Almanların kurduğu bu buharlı makine ile ağaç talaşlarının yakılması sonucu elde edilen buhar gücü sayesinde döndürülen düzeneğinin elektrik üretmesi ve bu elektriğin fabrikanın bıçkı makinelerini çalıştırması sağlanmıştı.
1920’li yılların başında Türkiye’de pek olmayan bu makine Bozüyük’te vardı ve fabrikayı çalıştırıyordu. Öyle güçlü bir düzenekti ki fabrikanın kullanımından artan elektrik enerjisini Bozüyük sokaklarındaki lambalara ücretsiz veriyor ve ilçemiz sokaklarının gece ışıl ışıl olmasını sağlıyordu. O dönemde Eskişehirlilerin çok kıskandığı bu uygulama Bozüyük’e büyük bir şehir havası da veriyordu. Fabrika 1935’de yangında yok olduktan sonra şimdiki Türbin Mesire alanına oluşturulan şelale ve kurulan Siemens marka Elektrik Türbini Bozüyük’e elektrik sağlamaya devam etti. Bozüyük Türkiye’de ilk aydınlatılan kasaba olma vasfını alarak tarihe geçmiş oldu.
Levent Sünal – Gündem11 Gazetesi 
